વર્તમાન કારોબારી સેશનમાં ભારતમાં ડેટા સેન્ટર ક્ષેત્રમાં વડીલ વેપારી ગૃહો સાવચેતી સાથે પગલાં લઈ રહ્યા છે. આદાણી એન્ટરપાઇટ્સ લિમિટેડે ૨૦૨૧થી પોતાનાં ડેટા સેન્ટર જૉઈન્ટ વેંચર આદાણિકનેક્સમાં લગભગ ₹૮,૩૭૯ કરોડનું રોકાણ કર્યું છે, જે દેશમાં ટોચની કંપનીઓ જેવી કે એરટેલ, રિલાયન્સ અને ટાટા ગ્રુપની તુલનામાં મજબૂત દબદબો ધરાવે છે.
<h૩>બજારના મુખ્ય પરિબળો :</h૩>
ભારતની ડેટા સેન્ટર ક્ષમતા દર વર્ષે યથાવત વધારો પામતી હોય છે. આ વિસ્તારની વધતી માંગ પાછળ મુખ્ય કારણ ડિજિટલ સેવા ક્ષેત્રની વૃદ્ધિ અને ક્લાઉડ સેવાઓની વધતી આવશ્યકતા છે. એરટેલ નકિસ્ટ્રા, રિલાયન્સ ડિજિટલ કનેક્શન અને ટાટા કંપનીઓ પણ પોતાની ક્ષમતામાં તબક્કાવાર વધારો કરી રહી છે. આદાણીનુંInjection ક્ષેત્રમાં સાવધાને અને મજબૂત ટીમ દ્વારા આગળ બઢ્યું છે.
<h૩>સેક્ટર દૃષ્ટિકોણ :</h૩>
ડેટા સેન્ટર ક્ષેત્રમાં ઉદ્યોગ ધ્રુવીકરણ દેખાય છે, કારણ કે મોટા ગૃહો પોતાનાં ફંડ અને માળખાને વિસ્તારી રહ્યા છે. ટાટા ગ્રુપનાં ટાટા કોમ્યુનિકેશન્સ અને ટાટા કન્સલ્ટન્સી સર્વિસિસ પણ ઓપરેશન ક્ષમતા વધારવાના પ્રયાસમાં છે. એરટેલ નકિસ્ટ્રા વર્ષ ૨૦૧૩થી આ વ્યવસાયમાં છે, જ્યારે રિલાયન્સ તાજેતરમાં પ્રવેશ કરીને ત્વરિત વૃદ્ધિ દર્શાવી છે.
<h૩>ટેક્નિકલ દૃષ્ટિકોણ :</h૩>
ડેટા સેન્ટર ક્ષમતા માટે સ્પર્ધા સતત નવું મકામ સ્પર્શે છે. અહેવાલો અનુસાર, આદાણિકનેક્સ ૨૦૩૫ સુધી ૫ GW ડેટા સેન્ટર ક્ષમતા હાંસલ કરવાની તૈયારીમાં છે. ટાટાએ ૨૦૨૮ સુધી ૧ GW ક્ષમતા લક્ષ્ય રાખ્યું છે અને એરટેલની ક્ષમતા આગામી વર્ષોમાં ૧ GW સુધી પહોંચવાની અપેક્ષા છે. રિલાયન્સને ૨૦૨૮ સુધીમાં ૧૬૮ MW ક્ષમતા પ્રાપ્ત કરવાની શક્યતા જણાય છે.
વિશેષજ્ઞ કહી રહ્યા છે કે મોટા ઔદ્યોગિક ગૃહોએ ભૌગોલિક અને ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર સંસાધનો સાથે મજબૂત કેપિટલ રોકાણ મર્યાદિત સાવધાનીથી કર્યું છે, જે ઇજનેરી, કસ્ટમાઇઝેશન અને ઓપરેશન ખર્ચ નિયંત્રણમાં મદદરૂપ રહેશે. છતાં, કેટલીક કંપનીઓ સાવધાની રાખે છે કારણ કે એન્ડ-યૂઝર માંગમાં વધારો ન થતા રોકાણ પર પરિણામ મળવું કઠણ બની શકે છે.
<h૩>રોકાણ રણનીતિ :</h૩>
ડેટા સેન્ટર ક્ષેત્રમાં મોટા મોટા ગૃહોનું લાંબા ગાળાનું રોકાણ સ્પષ્ટ બનેલું છે. રોકાણકારોને હવે સાવધાની નીતિ રાખવી અને સ્ટોપલોસ ધરાવતાં તબક્કાવાર ખરીદી કરવી વધુ લાભદાયક રહેશે. બજારમાં ગેપ-ડાઉન અને પ્રોફિટ બુકિંગ પણ નોંધાતા રોકાણકારોએ સાવચેત રહેવું જરૂરી છે. વધતી ઔદ્યોગિક સંકલન અને નવા તકનીકી વિકસાવવાથી બજારમાં બુલિશ બાયસ મજબૂત બનશે.
આ રીતે, આગામી દિવસોમાં ભારતીય ડેટા સેન્ટર બજારમાં મજબૂત ઉછાળો યથાવત રહી શકે, જેમાં તબક્કાવાર ઉત્પાદન અને સ્પર્ધા વધારવા માટે સાવચેતી સાથે રોકાણ જરૂરિયાત રહેશે.
