વર્તમાન કારોબારી સેશનમાં RBIની ઓક્ટોબર મોનીટરી પોલિસી બેઠક નજીક આવી રહી છે, જેના કારણે ઘરેણાંમાં વ્યાજદર વધારાની શક્યતા અંગે બજારમાં મિશ્ર માહોલ જોવા મળી રહ્યો છે. ખાદ્ય અને ઈંધણના ભાવમાં ઉછાળો નોંધાયો છે, જ્યારે વિકાસના ખર્ચ અને બાકી પડેલા પડકારો પણ ચિંતાજનક પાસાં છે.
બજારના મુખ્ય પરિબળો :
ખાદ્યના ભાવ વધતા અને બ્રેન્ટ ક્રૂડ $૧૦૫ પ્રતિ બેરલના મથાળાથી આગળ વધતા CPI ઈન્ફ્લેશન ૪.૮% સુધી પહોંચી ગયું છે, જે RBIના લક્ષ્ય ૪% કરતાં ઊંચું છે. બધી CPI બાસ્કેટના લઘુત્તમ ૪૦% ઘટકોમાં મહાગી ૪%થી વધુ નોંધાઇ રહી છે, જે વ્યાજદર વધારાની દલીલને મજબૂતી આપે છે. બીજી તરફ, GDPનો ૭.૮% મજબૂત ઉછાળો RBIને વધારેલ ખર્ચ વચ્ચે સાવચેતીમાં વ્યવસાય કરવાની સ્થિરતા પ્રદાન કરે છે.
સેક્ટર દૃષ્ટિકોણ :
કંપનીઓ માટે સૌથી મોટું જોખમ કપિટલ એક્ઝપેન્ડીચર પર દબાણ છે, કારણ કે RBIના વ્યાજદરમાં કોઈ પણ વધારાનો સીધો અસર MSME ક્ષેત્ર અને રોકાણમાં જણાશે. યુએસના શક્ય ૧૦૦% ટેરીફના જોખમ ઉમેરાતા ભારતની નિકાસને પણ ભારે પડકાર થશે, જે આર્થિક વૃદ્ધિ માટે સંકેતરૂપ છે.
ટેકનિકલ દૃષ્ટિકોણ :
ઘરેણાંમાં દેવું GDPના ૪૫% સુધી વધ્યું છે, જ્યારે પોસ્ટ-કૉવિડ પહેલાં આ આંકડો ૩૬% હતો. વિશેષત્વે ફ્લોટિંગ રેટ લોનનું બળ વધવાના કારણે વ્યાજદર વધારાનો સીધો પ્રભાવ ગૃહોત્તર ખર્ચ પર પડે છે, જે ફ્યુઅલ અને ફોર્ડ મલિયત સાથે મિલીને ઘરેલુ ખર્ચ ઉપર વધુ દબાણ પાડે છે. આ પરિસ્થિતિ રોકાણકારોમાં સાવચેતી વધારશે. છેલ્લા કેટલાક મહિનાઓમાં નેશનલ ફૂડ કોર્પોરેશનની અનાજ સ્ટોકની સ્થિતિ કારણે બળતણના દરોમાં સમાયોજન થવાની શક્યતા પણ જોવા મળી રહી છે.
હાલ રિયલ ઇન્ટરેસ્ટ રેટ ૦.૪%નું સંકોચન સાથે યથાવત છે, છતાં RBIએ નીતિવહીનતાનો ઉપયોગ કદર માટે કરી શકે તે યોગ્ય રહેશે. હવે વ્યાજદરમાં અતિશય વધારાની જરૂરિયાતને ખૂબ જ સાવચેત રીતે જોવાનાં રહેશે કારણ કે વિકાસ અને ખર્ચ વચ્ચે સંતુલન જાળવવું અગત્યનું છે.
ભાવિ દિશા :
ફેડરલ રિઝર્વ, યુરોપિયન સેન્ટ્રલ બેંક અને BOJનાં પગલાંની તુલનામાં RBIના વ્યાજદરના નિર્ણયો વૈશ્વિક અને સ્થાનિક પરિસ્થિતિઓ પર આધારિત રહેશે. ભારતની કરન્સી હાલ મજબૂત સ્થિતિમાં છે અને $૭૮૫ બિલિયનના વિદેશી વિમાન વિનિમય રીઝર્વ INRને સપોર્ટ આપે છે. આ કારણે આર્થિક દબાણ વિના વ્યાજદર વધારાની તાકાત મજબૂત દેખાય છે. આગામી દિવસોમાં RBIની નીતિ દેશની મધ્યમ અને લાંબા ગાળાની વૃદ્ધિ માટે માર્ગ નિર્ધારિત કરશે.
