વર્તમાન કારોબારી સેશનમાં કર્મચારીના મૃત્યુ બાદ વિધવાઓને પેન્શન માટેની અરજીમાં સમયમર્યાદા તૂટવાનું મહત્વપૂર્ણ મુદ્દો સામે આવ્યો છે. બેંક દ્વારા વિધવા દ્વારા મોડે કરવામાં આવેલી પેન્શન અરજીનો સ્પષ્ટ જવાબ આપવામાં આવી ન શકવા કારણે દિલ્હીની ઉચ્ચ અદાલતે અરજી ખારજી કરી દીધી.
બજારના મુખ્ય પરિબળો :
બેંક ઓફ મહારાષ્ટ્રમાં ૧૯૮૫થી કર્મચારી તરીકે કાર્યરત રમેશ ચંદનું ૨૦૦૬માં કાર્યકાળ દરમ્યાન મોત થયું હતું, અને તેમના પત્ની સવિત્રિ દેવીએ PF અને ગ્રેચ્યુઇટીની રકમ પ્રાપ્ત કરી હતી. આધુનિક ફેમિલી પેન્શન સ્કીમ હેઠળ વિધવા પેન્શન માટે અરજી ન કરી શકતા બેંક દ્વારા ૨૦૧૦માં માત્ર એકવારની જ પેન્શન યોજના માટે અરજી કરવાની મર્યાદિત શક્યતા આપી હતી. વિધ્વાએ ૨૦૧૧માં અરજી કરવા પાછળની તારીખ પૂરી થઈ ગઈ હતી.
સેક્ટર દૃષ્ટિકોણ :
બેન્કના સર્ક્યુલરમાં સ્પષ્ટ પત્રવ્યવહાર મુજબ અરજીનો સમયમર્યાદા ૧૮ ઑક્ટોબર ૨૦૧૦ સુધી યાદગાર હતી. આ સમય મર્યાદા નિવૃત્ત કર્મચારીઓ અને તેમના પરિવારો માટે અનિવાર્ય હતી. વિધ્વાના અરજી સમયે બેંક કનેક્ટ પ્લેસ શાખાએ નક્કી કરેલી સમયમર્યાદા પછી તેની અરજી પ્રાપ્ત થઈ હતી. ચૂંટણી પ્રક્રિયામાં દસ્તાવેજોની પુષ્ટિ અને સમયસર નોંધણી ન થતાં અરજી સમયસર પુરી થઈ ન શકી હતી.
ટેકનિકલ દૃષ્ટિકોણ :
દિલ્હી ઉચ્ચ અદાલતે બેંકની નીતિઓને કડક રીતે જાળવવાનો સંકેત આપ્યો છે. મુખ્ય મુદ્દો એ છે કે પેન્શન યોજનાની શરતો અને સમયમર્યાદા પાલન કરવી અનિવાર્ય છે. કોર્ટે જણાવ્યું કે કાયદાકીય રીતે સમયમર્યાદા તબક્કાવાર પૂરી કરવી જરૂરી છે અને તે વિના વિધવા પેન્શનનો હક મળતો નથી. ન્યાયાલય દ્વારા સ્પષ્ટ કરાયું કે આ નિયમો કોઈ પણ અપવાદ વગર લાગુ પડે છે.
બેંકની આંતરિક પત્રવ્યવહારમાં કેટલીક ઉલઝણ દેખાડી પણ નિયમિત પ્રક્રિયામાં નિયંત્રણો તૂટ્યા નથી. વિધ્વાના દાવા માટે જરૂરી દસ્તાવેજો સમયસર સમિતિને ન મળવાના કારણો સ્પષ્ટ ન હતા.
આ કેસમાં કોર્ટે જણાવ્યું કે વિવિધ બિનકાયદેસર દલીલો મર્યાદિત અને બિનજરૂરી છે અને ફક્ત પેન્શન યોજનાના નિયમોનું કડક વર્તન કરવાનું મહત્વ ધરાવે છે. વિધ્વાને આ નીતિ સૂચવે છે કે ચોકસાઈથી અને સમયસર કાર્યવાહી કરવી જરૂરી છે.
