વર્તમાન કારોબારી સેશનમાં દેશમાં કોલ ગેસિફિકેશન માટે ₹૩૭,૫૦૦ કરોડની યોજનામાં અદાણી એન્ટરપ્રાઈઝીસ ટૂંક સમયમાં આગળ વધી રહ્યા છે. આ યોજના હેઠળ ૨૫ ગેસિફિકેશન પ્લાન્ટ્સ સ્થાપવા માટે સ્પર્ધા ચાલી રહી છે, જે ભારતમાં આયાતિત લિક્વિફાયડ નેચરલ ગેસ (LNG) પર નિર્ભરતા ઘટાડશે.
કંપની વિશે :
અદાણી એન્ટરપ્રાઈઝીસે આ યોજનામાં ત્રણ અલગ પ્રોજેક્ટ માટે અરજી કરી છે, જ્યારે રાજ્ય સંચાલિત NTPC અને તલચેર ફર્ટિલાઈઝર્સે એક-એક અરજી રજૂ કરી છે. અન્ય અરજદાર ગેલન્ટ ઇસ્પેટ અને શ્યામ સેલ એન્ડ પાવર શામેલ છે. કોલ મંત્રાલયે જણાવેલ કે પ્રથમ રაუუન્ડમાં મોટા ઔદ્યોગિકઘરોની બહુમતી જોડાતી રહી છે, જે યોજનાના સિદ્ધાંત પર વિશ્વાસ દર્શાવે છે. આગામી રાઉન્ડ દર બે મહિને ખુલશે અને અનેક પ્રોજેક્ટ પેકેજ તૈયાર કરવામાં આવી રહ્યા છે.
બજારના મુખ્ય પરિબળો :
કોલ અને લિગ્નાઇટ ગેસિફિકેશન મોટી રોકાણ વિસ્તારમાં આવે છે જેમાં ટેકનિકલ અને પર્યાવરણ સંબંધિત મૂલ્યાંકન જરૂરી છે. આ યોજનામાં ₹૩૭,૫૦૦ કરોડનું રોકાણ થવાની છે, જે હાલમાં ચાલી રહેલ ₹૮,૫૦૦ કરોડના viability gap funding કાર્યક્રમથી અલગ છે. યોજનાનું મુદ્દો સ્થાનિક કોલને સિન્થેટિક ગેસ, મિથાનોલ, અમોનિયા, યુરિયા અને હાઇડ્રોજન જેવા ઉચ્ચ મૂલ્ય ધરાવતાં પ્રોડક્ટમાં પરિવર્તિત કરવાનો છે.
સેક્ટર દૃષ્ટિકોણ :
આ યોજનાથી ખાતરની ઉદ્યોગમાં આયાતમાં ઘટાડો થશે અને સ્થાનિક બજાર તેમજ ઉદ્યોગોને નવી તકનીકો લાગુ કરવાનો મોકો મળશે જે મોટી રોકાણ ક્ષમતાઓ ઊભી કરશે. વૈશ્વિક માહોલ અને કાચા તેલની કિંમતોમાં વલણ વચ્ચે, સ્થાનિક કોલ આધારિત ગેસિફિકેશન મહત્વનું પગલું બની રહ્યું છે.
રોકાણ રણનીતિ :
હાલની સ્થિતિમાં કંપનીઓ વચ્ચે સ્પર્ધા વધવાને કારણે સાવચેતીની જરૂર છે. ઉછાળે નફારૂપી વેચવાલી થઈ શકે છે, જ્યારે ઘટાડે તબક્કાવાર ખરીદી ભાજપવાની યુક્તિ અનિવાર્ય છે. લાંબા ગાળાના રોકાણ માટે ક્વોલિટી પોઝિશન પર ફોકસ કરવો જરૂરી રહેશે.
આ યોજના દેશની ઉર્જા સ્વતંત્રતા માટે વધુ મજબૂત પગલું છે, જેમાં ભારે મૂડી અને ટેકનિકલ મૂલ્યાંકન જોડાયેલ છે. આગામી સેશન્સમાં બજાર આ ક્ષેત્રને આવતી નીતિઓ અને ટેક્નોલોજી અપડેટ્સ સાથે સાવધાનીથી જોશે.
