વર્તમાન કારોબારી સેશનમાં ભારતીય બજાર અને વિદેશી વિવિધ પ્લેટફોર્મ વચ્ચે નવી લેણદેણની રીત ઉપર ધ્યાન કેન્દ્રિત થયું છે. ક્રિપ્ટોકરન્સી વિદેશ જવા અને ફરીથી ગિફ્ટ કાર્ડમાં આવી ભારતીય બજારમાં ખાધ-પીણાં અને સોના જેવી વસ્તુઓ ખરીદવા માટે વપરાય છે. આ ઇનડાયરેક્ટ રાઉન્ડ ટ્રિપિંગનો દૃશ્ય લોકોમાં સાવચેતીનો માહોલ ઊભો કરી રહ્યો છે.
બજારના મુખ્ય પરિબળો :
વિદેશમાં સ્થિત ફિનટેક અને ઇ-કોમર્સ પ્લેટફોર્મ્સ ભારતીય નાગરિકોને તેમના ખાનગી વૉલેટમાંથી સ્ટેબલકોઇન ટ્રાન્સફર કરવા માટે મદદરૂપ થાય છે. આ વિદેશી પ્લેટફોર્મ ભારતીય ભાગીદારો પાસેથી બલ્કમાં ગિફ્ટ કાર્ડ ખરીદે છે, જે નિર્ધારિત દુકાનો અને બ્રાન્ડસ પર વપરાઈ શકે છે. આ કાર્ડ્સ બંધ લૂપના પ્રીપેઇડ સાધનો છે, જેના કારણે આરબીઆઈના નિયમોથી સંબંધિત મોનિટરી મર્યાદાઓ લાગતી નથી. આવી રીતે, USDT જેવા સ્ટેબલકોઇન્સ ક્રિપ્ટો ભારતીય બજારમાં ખરીદી માટે રૂપાંતરિત થાય છે.
સેક્ટર દૃષ્ટિકોણ :
ક્રિપ્ટોકરન્સીની સહાયથી ગિફ્ટ કાર્ડમાં રૂપાંતર કરવાના માધ્યમમાં ટ્રાન્ઝેક્શન ટ્રેલ ન છોડાવવાનો તત્વ મહત્વનો છે. ભારતીય ગ્રાહકો પોતાના ખાનગી વૉલેટમાંથી સીધા વિદેશી પ્લેટફોર્મને ક્રિપ્ટો મોકલતાં હોય છે અને ત્યાંથી કાર્ડ કોડનો ઉપયોગ કરી ઘરગથ્થુ ખર્ચ માટે ખપત થાય છે. વિદેશી પ્લેટફોર્મે રૂપાંતર દર ભારતીય બજારથી ઓછી હોવા છતાં આ વ્યવહાર ગ્રાહકો માટે આકર્ષક છે, કારણ કે ક્રિપ્ટો ટેક્સ દસ્તાવેજ અને આવકવેરા નિયમોથી સામાન્ય રીતે બહાર રહે છે, ખાસ કરીને સૂત્રો અનુસાર ક્રિપ્ટોને લઈ.
રોકાણ રણનીતિ :
છતાં ભારતમાં વિદેશી પ્લેટફોર્મ દ્વારા સ્ટેબલકોઇનને ગિફ્ટ કાર્ડમાં પરિવર્તન અંગે નિયમન હજુ સ્પષ્ટ નથી. ખૈતાન એન્ડ કંપનીના પાર્ટનર મોડીન લાધા પ્રમાણે ક્રોસ-બોર્ડર પેમેન્ટના નિયમોમાં આ રીતે નાણાંનું ટ્રાન્સફર અનિયમિતતાના જોખમ સાથે છે. મુખ્ય મુદ્દો એ છે કે આ સાધન ભારતીય કેન્દ્રીય બેંક અને આવકવેરા વિભાગની દેખરેખથી બહાર રહે છે. આ કારણથી નિયમન સંસ્થાઓએ આ પ્રવાહને ધ્યાનમાં રાખીને સ્પષ્ટતા વધુ થવી જરૂરી છે.
આગામી દિવસોમાં આ પ્રકારના ટ્રાન્ઝેક્શન્સ માટે નિયંત્રણકારક નીતિ અને ટેકનિકલ ચકાસણીમાં વધારો જોવા મળશે. યોગ્ય માર્ગદર્શન વિના આ ગિફ્ટ કાર્ડ વ્યવહાર હેતુલક્ષી વપરાશકર્તાઓ માટે જોખમી બની શકે છે.
મોટા પાયે આ વ્યવહાર ગુજરાત સહિત સમગ્ર દેશમાં ગ્રાહકોને સરળ રીતે ખરીદી માટે એક મર્યાદિત વિકલ્પ પૂરો પાડે છે અને ધાર્મિક તેમજ સોનાના ઉદ્યોગોમાં નવી ફૂડ આઉટલેટ તરીકે માન્યતા મેળવી શકે છે.
લેખન સમાપ્ત કરતા કહી શકાય કે, ગિફ્ટ કાર્ડનો ઉપયોગ કાયદાકીય ફ્રેમવર્કમાં ન આવ્યા છતાં નિયંત્રણ ના હોવાને લીધે તેનું દુરુપયોગ થવાની સંભાવના યથાવত છે, જે લાભાર્થીઓ માટે જોખમી સાબિત થઈ શકે છે.
