વર્તમાન કારોબારી સેશનમાં મેટા કંપની તેના સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ્સ ઇન્સ્ટાગ્રામ અને ફેસબુક પર બાળકોની સલામતી અંગેના વિવિધ દાવાઓ સામે પોતાની રક્ષાત્મક દલીલો રજૂ કરી રહી છે. કાલિફોર્નિયાના ફેડરલ ન્યાયાલયમાં ચાર રાજ્યો દ્વારા યુવાનોની હિતમાં પ્લેટફોર્મોના સંચાલનમાં ફેરફાર તથા લાખો ડોલરનું દંડ લગાવ્યા ગયા છે. આ કેસોએ વૈશ્વિક સ્તરે મેટાના કાર્યકાળની જોરદાર ચર્ચા જમાવી છે.
કંપની વિશે :
મેટાના વકીલ પોલ શ્મિડ્ટે કોર્ટમાં જણાવેલ છે કે કંપની બાળકોની માનસિક તંદુરસ્તી અને સોશિયલ મીડિયા પર થતાં અનુભવોની ગંભીરતા સાથે કાળજી લઈ રહી છે. મેટા વર્ષોથી હેરાસમેન્ટ અટકાવવાના ઉપાયો, અનુકૂળ ન હોવા જેવા કન્ટેન્ટ પર નિયંત્રણ અને અનધિકૃત સંવાદ અટકાવવાની કામગીરી સ્થિર રીતે ચાલુ રાખી છે. કંપનીએ ૧૩ વર્ષથી ઓછી વયના પ્રોફાઇલ દૂર કરવાની નીતિ વધુ કડક કરી છે અને વય વાળી ચકાસણી વધારે મજબૂત બનાવી છે.
બજારના મુખ્ય પરિબળો :
મેટાનું દાવો છે કે ૨૦૨૪ માં રજૂ કરાયેલી ટીન એજ એકાઉન્ટ્સ ફીચર સુરક્ષા વધારવામાં મદદરૂપ સાબિત થઇ રહી છે. આ એકાઉન્ટ્સ અંતર્ગત ટીન એજર્સ માટે મર્યાદિત સામગ્રી અને સંપર્કના નિયમો કડક અને અસરકારક રીતે હલ કરવામાં આવ્યા છે. પેરેન્ટ્સને નિયંત્રણ આપવા માટે પણ વિવિધ સાધનો મુકાયા છે. સુઇસાઇડ, સેલ્ફ-હર્મિંગ અને આહાર વિકાર જેવા સંવેદનશીલ મુદ્દાઓની શોધ વખતે વોર્નિંગ અને સહાયક ટૂલ્સ ઉપલબ્ધ છે. પેરેન્ટલ સુપરવિઝન માટે પણ સમય નિયંત્રણ સાથે એપમાં સૂચનો મૂકવામાં આવ્યા છે, જે યુવાઓને નિયંત્રિત સમય સુધી મિડિયા ઉપયોગ પર રાખે છે.
ટેકનિકલ દૃષ્ટિકોણ :
આપત્કાળીન સમીક્ષાઓમાં કહેવાયું છે કે મેટાના સલામતી ઉપાયો મળી રહેલા પરિણામ અનુસાર લગભગ ૬૦% કાર્યરત નથી અથવા વૈજ્ઞાનિક રીતે પ્રમાણ બાદ ન હોય તેવા છે. તે છતાં મેટા એ આ ખુલાસાઓને ભ્રમાત્મક ગણાવી તેમની અસરકારકતાનું જોર આપ્યું છે. ચર્ચા પ્લેટફોર્મની ડિઝાઇનને પણ લઇને છે – કે શું હાનિકારક સામગ્રી જ મુખ્ય સમસ્યા છે, કે પ્લેટફોર્મ ચલાવવાની રીત પણ વપરાશકર્તાઓને લંબાવા પ્રેરિત કરે છે. મેટાએ ખાસ કરીને સાયબરબુલિંગ અને શોષણ સામે સજાગતા વધારવા માટે મજબૂત પગલાં લીધા છે.
આ કેસોની અસર માત્ર દંડ સુધી મર્યાદિત નહીં રહે એવી શક્યતા છે, કારણ કે મેટા જેવી કંપનીઓ માટે પ્લેટફોર્મની મૂળભૂત ડિઝાઇન અને કાર્યપદ્ધતિોમાં પણ ફેરફાર આવવો પડી શકે છે. ભારતમાં અને વૈશ્વિક બજારમાં આ મુદ્દાને લઈને કડક નિયમન અને બાંધણીઓ અપનાવવામાં આવી રહી છે.
ભાવિ દિશા :
આગામી દિવસોમાં કોર્ટના નિર્ણયો અને શાસકીય બાંધણીઓ ઈન્ટરનેટ અને સોશિયલ મીડિયા ક્ષેત્ર પર અસર કરશે. સુરક્ષા અને જવાબદારી સંબંધિત નિયમો વધુ મજબૂત બનવાની શક્યતા છે, જે કંપનીઓ માટે રોકાણમાં મહત્વના પરિબળ તરીકે ઉભા રહેશે. મેટા દ્વારા સુરક્ષા નીતિઓમાં સંશોધન કરવું સકારાત્મક છે, પરંતુ આગામી સમયના ખર્ચ અને નિયમનકારી દબાણને કારણે કડક રણનીતિઓ અપનાવવી જરૂરી રહેશે.
