વર્તમાન કારોબારી સેશનમાં ભારત તરફથી રશિયન ક્રૂડની ખરીદીમાં તેજી યથાવત રહી છે. મહિનાદીઠ આધારે મે ૨૦૨૬માં દેશની કુલ ક્રૂડ આયાતમાં ૮ ટકા ઉછાળો નોંધાયો છે, જ્યારે માત્ર રશિયા પાસેથી આવકમાં ૨૧ ટકા ઉછાળો જોવા મળ્યો છે. વૈશ્વિક જીઓપોલિટિકલ પરિસ્થિતિ અને આકર્ષક ડિસ્કાઉન્ટના કારણે ભારતીય રિફાઇનરીઓ સાવચેતી સાથે વધતા વોલ્યૂમ્સ ખરીદી રહી છે.
રશિયન ફોસિલ ફ્યુઅલ્સના વિશ્વના બીજા સૌથી મોટા ખરીદદાર્ગా ભારતની સ્થિતિ મે મહિનામાં યથાવત રહી હતી. કુલ ૫.૮ બિલિયન યુરોના હાઇડ્રોકાર્બન્સની આયાતમાંથી ૮૩ ટકા હિસ્સો ક્રૂડ સેગમેન્ટનો રહ્યો હતો.
બજારના મુખ્ય પરિબળો :
ભારતીય રિફાઇનિંગ હબ જેમ કે વાદીનાર અને જામનગરમાં પસંદગીયુક્ત ઉછાળો નોંધાયો છે. વાદીનાર રિફાઇનરી ખાતે મે મહિનામાં એપ્રિલની સરખામણીએ ૩૬ ટકા વધુ વોલ્યૂમ અનલોડ થયા છે, જ્યારે જામનગર કોમ્પ્લેક્સમાં ૧૪ ટકા ઉછાળો જોવા મળ્યો છે. પરાદીપ રિફાઇનરીએ ગયા બે વર્ષમાં રશિયન ક્રૂડનું સર્વોચ્ચ અનલોડિંગ નોંધાવ્યું છે.
ન્યુ મંગલુરુ અને વિશાખાપટ્ટનમ જેવી જાહેર ક્ષેત્રની રિફાઇનરીઓએ પણ ઘટાડા બાદ ફરી તબક્કાવાર ખરીદી શરૂ કરી છે. મે મહિનામાં ન્યુ મંગલુરુમાં ૧૩ ટકા અને વિશાખાપટ્ટનમમાં ૪૨ ટકા ઉછાળો જોવા મળ્યો.
સેક્ટર દૃષ્ટિકોણ :
ક્રૂડ ઓઈલના વધારા વચ્ચે ભારતીય ઊર્જા સેક્ટરમાં વોલેટિલિટી યથાવત છે. રિફાઇનરીઓ માટે ક્રૂડ ડિસ્કાઉન્ટનો ફાયદો પોઝિશન મજબૂત રાખે છે, જ્યારે વૈશ્વિક સપ્લાય ચેઇનમાં અનિશ્ચિતતા સાવચેતીનો માહોલ બનાવે છે. ઉછાળે નફારૂપી વેચવાલી અને ઘટાડે તબક્કાવાર ખરીદીના વલણ વચ્ચે એનર્જી સેક્ટર રેન્જ બાઉન્ડ રહી શકે છે.
ચીન દ્વારા રશિયન ક્રૂડની ૫૦ ટકા ખરીદી અને ભારત દ્વારા ૩૬ ટકા હિસ્સેદારીને કારણે એશિયામાં ક્રૂડ ફ્લો વધુ મજબૂત ગણાય છે.
ટેકનિકલ દૃષ્ટિકોણ :
વૈશ્વિક ક્રૂડ માર્કેટ હાલમાં રેન્જ બાઉન્ડ ચાલ દર્શાવી રહ્યું છે. બ્રેન્ટ અને ડબલ્યુટીઆઈ ક્રૂડ બંનેમાં રેઝિસ્ટન્સ ઝોન નજીક પ્રોફિટ બુકિંગ અને નીચેની તરફ સપોર્ટ લેવલનું મહત્વ યથાવત છે. રશિયન ક્રૂડ પર લગાયેલા ઈયુ પ્રતિબંધ વચ્ચે પણ ભારતીય રિફાઇનરીઓ ખરીદીની રણનીતિ મર્યાદિત ફેરફારો સાથે જાળવી રહી છે.
ભાવિ દિશા :
આગામી દિવસોમાં રશિયન ક્રૂડના ડિસ્કાઉન્ટ યથાવત રહે તો ભારતીય આયાતકારો માટે બુલિશ બાયસ ચાલુ રહેવાની શક્યતા છે. જોકે જીઓપોલિટિકલ દબાણ અને શિપમેન્ટ રૂટની અનિશ્ચિતતા સાવચેતીનો માહોલ જાળવી રાખશે. ભારતીય રિફાઇનરીઓ માટે ક્રૂડ સપ્લાયનું વિવિધીકરણ મહત્વનું બની રહ્યું છે, પરંતુ રશિયન ક્રૂડની કિંમત પ્રતિસ્પર્ધા તેનો મુખ્ય આકર્ષણ બિંદુ રહેશે.
