ભારતના ફોરેક્સ રિઝર્વ અંગે આરબીઆઈ ગવર્નર સંજય મલ્હોત્રાએ મહત્વપૂર્ણ માહિતી જાહેર કરી છે. તેમના જણાવ્યા મુજબ ૨૯ મે ૨૦૨૬ સુધી દેશના વિદેશી મુદ્રા ભંડાર ૬૮૨.૩ અબજ ડોલર પર સ્થિર રહ્યા છે, જે ૧૧ મહિના સુધીના ઈમ્પોર્ટ કવર માટે પૂરતા છે. આ આંકડા ભારતની વિદેશી મોકળાશની મજબૂત સ્થિતિ દર્શાવે છે.
બજારના મુખ્ય પરિબળો :
ગવર્નરે જણાવ્યું કે રિઝર્વ દેશને બાહ્ય આર્થિક આંચકાઓથી સુરક્ષિત રાખનાર એક મજબૂત ઢાલ છે. તાજેતરમાં પશ્ચિમ એશિયામાં સર્જાયેલી અનિશ્ચિતતા કારણે રૂપિયા પર દબાણ વધતાં આરબીઆઈએ ડોલર વેચાણ દ્વારા બજાર સ્થિર રાખવાનો પ્રયાસ કર્યો હતો. આ પગલાં પછી રિઝર્વમાં મર્યાદિત ઘટાડો જોવા મળ્યો, પરંતુ કુલ સ્તર મજબૂત જ યથાવત રહ્યો છે.
દેશના બેલેન્સ ઓફ પેમેન્ટને સ્થિર રાખવા માટે સરકારે અને આરબીઆઈએ મળીને અનેક પગલાં લીધા છે. જેમાં ઈન્શ્યોરન્સ સેક્ટરમાં ૧૦૦ ટકા એફડીઆઈ મંજૂરી, ઊર્જા ટ્રાંઝિશનના પ્રયાસો, ઈથનોલ બ્લેન્ડિંગ પ્રોગ્રામ તથા ઈસિબી ફ્રેમવર્કમાં છૂટછાટ જેવા નિર્ણયોનો સમાવેશ થાય છે.
સેક્ટર દૃષ્ટિકોણ :
આર્થિક નિષ્ણાતોના મત મુજબ વધતા ક્રૂડ ભાવ અને વૈશ્વિક વેપાર નીતિ અંગેની અનિશ્ચિતતા કરંટ અકાઉન્ટ પર મર્યાદિત દબાણ ઉભું કરી શકે છે. જો કે સર્વિસ ટ્રેડ સરપ્લસ અને રેમિટન્સ ફ્લો ભારતને મજબૂત આધાર આપે છે. બેન્કિંગ અને નાણાકીય ક્ષેત્રમાં લિક્વિડિટી પૂરતી જાળવવા આરબીઆઈની પ્રતિબદ્ધતા યથાવત છે.
ટેકનિકલ દૃષ્ટિકોણ :
ટેકનિકલ ચાર્ટ મુજબ ફોરેક્સ રિઝર્વનો હાલનો સ્તર ભારતીય અર્થતંત્રમાં બુલિશ બાયસ દર્શાવે છે. ૬૮૨ અબજ ડોલરનું લેવલ મજબૂત સપોર્ટ ઝોન સાબિત થઈ રહ્યું છે. જો વૈશ્વિક સ્તરે વોલેટિલિટી વધે તો ટૂંકાગાળે થોડો ઘટાડો જોવા મળી શકે, પરંતુ લાંબા ગાળે સ્થિતિ રેન્જ બાઉન્ડ અને સ્થિર રહેવાની શક્યતા છે.
ભાવિ દિશા :
આગામી દિવસોમાં ઊર્જા ક્ષેત્રમાં હલચાલ અને વૈશ્વિક નીતિગત અનિશ્ચિતતા રિઝર્વ પર મર્યાદિત અસર કરી શકે છે. પરંતુ આરબીઆઈ માટે ઉપલબ્ધ ફોરેક્સ ઇન્સ્ટ્રુમેન્ટ્સ અને નીતિગત સાધનોની મજબૂત તૈયારી આ સ્થિતિને સંભાળવામાં મદદરૂપ સાબિત થઈ શકે છે. ગવર્નર મલ્હોત્રાએ જણાવ્યું કે બજારની સ્થિરતા જાળવવા આરબીઆઈ તમામ જરૂરી પગલાં લેવા તૈયાર છે.
