બજારના મુખ્ય પરિબળો :
વર્તમાન કારોબારી સેશનમાં વિદેશી સંસ્થાકીય રોકાણકારો (FIIs) ભારતીય શેરબજારમાં છઠ્ઠા સપ્તાહેય નફારૂપી વેચવાલા રહ્યા છે. સપ્ટેમ્બરમાં FIIs દ્વારા ₹૧૮,૫૩૧ કરોડના શેર વેચાણ થયા, જ્યારે સ્થાનિક સંસ્થાકીય રોકાણકારો (DIIs) દ્વારા ₹૫૨,૬૧૭ કરોડના રોકાણ કરવામાં આવ્યા છે. આ સ્થિતિથી સ્પષ્ટ થાય છે કે સ્થાનિક સંસ્થાઓ હાલમાં વિદેશી રોકાણકારોના વેચાણના પ્રભાવને ઘટાડવાથી બચાવવાના કામમાં મર્યાદિત પણ પ્રભાવશાળી સહાયરૂપ બનતા દેખાઈ રહ્યા છે.
અમેરિકન ૧૦ વર્ષના ટ્રેઝરી યિલ્ડમાં વધારાનો અને ક્રૂડ ઓઈલના ભાવમાં ઉચ્ચ સ્તર યથાવત રહેવાના કારણે FIIs માટે વૈશ્વિક નાણાકીય માહોલ કડક બની રહ્યો છે. émerજિંગ માર્કેટમાં FIIs માટે મૂલ્યમાપક આકર્ષણ ઘટેલા છે. બજાજ બ્રોકિંગના ડેપ્યુટી વિસ પ્રેસિડેન્ટ – પાબિત્રો મુકરજી અનુસાર, બજારમાં આ વોલેટિલિટી યથાવત રહેશે, પરંતુ સ્થાનિક સંસ્થાકીય તબક્કાવાર ખરીદી નીચા સ્તર પરથી બજારને મર્યાદિત ટેકો આપે તેવી શક્યતા છે.
સેક્ટર દૃષ્ટિકોણ :
FIIsની નફારૂપી વેચવાલીથી માર્કેટમાં વોલેટિલિટી યથાવત છે, પરંતુ DIIs દ્વારા સતત તબક્કાવાર ખરીદીના કારણે બેન્કિંગ, ફાર્મા અને નિમ્ન કિંમતી ક્વોલિટી શેરોમાં મર્યાદિત રોકાણકારોની રુચિ જોવા મળી રહી છે. ફક્ત તેજ US ટ્રેઝરી યિલ્ડ અને ઊંચા ક્રૂડ ભાવ ભારતીય બજારમાં થોડો દબાણ લાવી રહ્યા છે, જે દર્શાવે છે કે વૈશ્વિક પરિસ્થિતિઓમાં સુધારો વિના FIIs માટે બજાર બુલિશ દિશામાં જવું મુશ્કેલ રહેશે.
રોકાણ રણનીતિ :
માર્ગદર્શક તજજ્ઞોનું کہنا છે કે FIIs પાછા પાછા આવતા માટે પાંચ મુખ્ય પરિબળોમાં સુધારો આવો જોઈએ. અગાઉથી કર નિયમોમાં સ્પષ્ટતા અને પૂર્વાનુમાનતા જેવી કે કૅપિટલ ગેઇન્સ ટેક્સ અને સરકારની નીતિમાં સુધારો અનિવાર્ય છે. નિયમન અને કાયદાકીય વ્યવસ્થાઓ સુઘડ અને એકરૂપ હોવી જરૂરી છે. બજાર માળખું મજબૂત કરીને રૂપિયાનું મૂલ્ય સ્થિર રાખવા માટે યોગ્ય પગલાં લેવાયા જોઈએ. ભારતીય કંપનીઓની વૈશ્વિક સ્પર્ધા વધારવા માટે સેમીકન્ડક્ટર્સ અને ઊર્જા સંગ્રહ જેવા ટેકનોલોજી ક્ષેત્રોમાં વિસ્તરણ મહત્વપૂર્ણ રહેશે. તેમજ વૈશ્વિક પરિબળોમાં જેમ કે US યિલ્ડ અને ક્રૂડ ભાવમાં મંદવાટ જોવાઈ તો FIIs માટે ભારત વધુ આકર્ષક બની શકે છે.
હાલ FIIsના વેચાણથી બજારમાં અનિશ્ચિતતા યથાવત છે, છતાં DIIs મજબૂત પોઝિશન ધારણ કરીને બજાર સમર્થન ચાલુ રાખ્યા છે. વૈશ્વિક પરિસ્થિતિઓમાં સુધારો થાય તો આગામી દાયકાઓમાં FIIs ફરીથી ભારતીય શેરબજારમાં પ્રવેશ કરી શકે છે, ખાસ કરીને જયારે અર્થવ્યવસ્થામાં અને બજારમાં મૂલ્યવૃદ્ધિ જોવા મળે.
