વર્તમાન કારોબારી સેશનમાં નાબાર્ડે રાજસ્થાનમાં પાણી સુરક્ષા પ્રોજેક્ટ માટે નાણાંકીય સપોર્ટ વધારવાના પ્રયાસો શરૂ કર્યા છે. આ સાથે ડિજિટલ કૃષિ, ગ્રામિણ ક્રેડિટ અને સહકારી વ્યવસાયો મજબૂત કરવા માટે પણ કામ ચાલી રહ્યું છે.
બજારના મુખ્ય પરિબળો :
રાજસ્થાનની શષ્ય નિર્ભરતા માટે પાણી સલામતી ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ છે. નાબાર્ડના ચેરમેન શાજી કૃષ્ણન વીએ મુખ્ય સચિવ વિ નારાયણસ્વામી સાથે ચર્ચા કરીને રુરલ ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર ડેવલપમેન્ટ ફંડ (RIDF) અને અન્ય નાણાંકીય સાધનો મારફત સિંચાઈ આધુનિકીકરણ, પાણી બચત, જમીન માટે ગ્રાઉન્ડવોટર રિચાર્જ અને નદી જોડાણ પ્રોજેક્ટ્સમાં સહાય વધારવાની યોજના આપી.
ડિજિટલ કૃષિ માટે એગ્રીસ્ટેક અને કૃષિ સર્વે ડેટા, જમીનની ડિજિટલ રેકોર્ડિંગ અને RBIH યુનિફાઈડ લેન્ડિંગ ઈન્ટરફેસ સાથે સંકલન કરીને નાના તથા ગણતરીય ખેડૂતો માટે લોન પ્રક્રિયા સરળ બનાવવા માટેના પ્રયત્નો પણ આ ચર્ચામાં શામેલ રહ્યા.
સેક્ટર દૃષ્ટિકોણ :
કૃષિ ક્ષેત્રની સહકારી સંસ્થાઓ જેમ કે પ્રાઇમરી એગ્રીકલ્ચરલ ક્રેડિટ સોસાયટીઝ (PACS)ને ફક્ત લોન આપનાર સંસ્થા નહીં માનવી પરંતુ એક વ્યાપારિક ઉદ્યોગ તરીકે પરિવર્તિત કરવાનો નાબાર્ડનો પ્રયાસ નોંધપાત્ર છે. PACS હવે ઈનપુટ સપ્લાય, ખરીદી, વેરહાઉસિંગ, પ્રોસેસિંગ અને રિટેલ ક્ષેત્રમાં વિવિધ સેવાઓ પ્રદાન કરી શકે એવા આયોજન હેઠળ નાબાર્ડ નાણાંકીય સહાય, ક્ષમતા વિકાસ અને વ્યવસાય વૃદ્ધિ માટે માર્ગદર્શન આપી રહ્યું છે.
ટેકનિકલ દૃષ્ટિકોણ :
ડિજિટલ ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર અને કૃષિ સંબંધિત ડેટા એકીકૃત કરવા માટે નાબાર્ડ KRISHIKA એપ્લિકેશન અને RBIH યુનિફાઈડ લેન્ડિંગ ઈન્ટરફેસના ઉપયોગ પર ભાર મૂકે છે, જે દસ્તાવેજીકરણમાં ઘટાડો લાવીને ડેટા આધારિત લોન પ્રદાન સરળ બનાવશે. આથી નાના અને માર્જિનલ ખેડૂતો માટે લોનની સુવિધાઓ વધશે અને ગ્રામિણ કૃષિ ક્ષેત્ર વધુ પ્રગતિશીલ બનશે.
આ સૂચનો અમલ માટે નાબાર્ડ અને રાજસ્થાન સરકાર રુરલ ડેવલપમેન્ટ કોન્ક્લેવનું આયોજન પણ આગળ વધારી રહ્યાં છે, જે klimaat સબળ અને પાણી સલામત ગ્રામિણ રાજસ્થાન માટે માર્ગદર્શક સાબિત થશે.
આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે પાણી બચત અને સંવર્ધન પ્રોજેક્ટ્સ મહત્ત્વના વિષય બન્યા હોવાથી નાબાર્ડના આ પગલાનું વ્યાપક મહત્વ ઊભરતું જાય છે. ગુજરાત સહિતના અન્ય પ્રદેશોમાં પણ આવાં જ પ્રયાસો વધવાના સંકેતો છે.
આગામી સેશન્સમાં, ગુજરાત અને ઉત્તર પશ્ચિમ ભારતના શેરબજારોમાં કૃષિ અને પાણી સંબંધિત નીતિઓને કારણે કુદરતી સપોર્ટ વ્યવસ્થાઓ વચ્ચે સાવચેતીનો માહોલ યથાવત રહી શકે છે. ઊંચા નાણાંકીય ટેકાઓ સાથે સેક્ટર મજબૂત રેઝિલિયન્સ બતાવવાની અપેક્ષા રાખી શકાય છે.
