સ્પેસએક્સનું પ્રારંભિક જાહેર નિર્વેશ (IPO) વૈશ્વિક બજારમાં ચર્ચાનો વિષય છે, પરંતુ એસ એન્ડ પી ૫૦૦ ઈન્ડેક્સમાં તેનો સમાવેશ હાલ શક્ય જણાતો નથી. ઈન્ડેક્સ સંચાલક સંસ્થાએ સ્પષ્ટ રીતે જણાવ્યું છે કે મોટા IPO માટે કોઈ ખાસ છૂટ આપવામાં નહીં આવે, જેના કારણે સ્પેસએક્સને વધુ રાહ જોવી પડશે.
વર્તમાન કારોબારી સેશનમાં આ મુદ્દે વૈશ્વિક સ્તરે મર્યાદિત પ્રતિક્રિયા જોવા મળી રહી છે, અને રોકાણકારોમાં સાવચેતીનો માહોલ યથાવત રહ્યો છે.
કંપની વિશે :
સ્પેસએક્સનું IPO ૧૨ જૂનના રોજ અપેક્ષિત છે, પરંતુ કંપની એસ એન્ડ પી ૫૦૦ ના ત્રણ મુખ્ય નિયમો પૂર્ણ કરતી નથી. એસ એન્ડ પી મુજબ કોઈપણ કંપનીએ ઓછામાં ઓછા ૧૨ મહિના સુધી જાહેર બજારમાં ટ્રેડ થવું જરૂરી છે. એટલે કે ૨૦૨૭ પહેલાં સ્પેસએક્સ માટે આ ઈન્ડેક્સમાં પ્રવેશ શક્ય નથી.
સ્પેસએક્સે ગયા વર્ષે અંદાજે ૪.૯૪ અબજ ડોલરનું નુકસાન દર્શાવ્યું હતું, જ્યારે આવકમાં આશરે ૩૩ ટકા વધારો નોંધાયો હતો. પ્રોફિટેબિલિટીનો અભાવ અને ફ્રી ફ્લોટ માત્ર ૩ થી ૪ ટકા હોવાથી એસ એન્ડ પી ના નિયમોને અનુરૂપ થવા માટે કંપનીને વધુ સમય લાગશે.
બજારના મુખ્ય પરિબળો :
પ્રોફિટેબિલિટી ન હોવા ઉપરાંત ફ્રી ફ્લોટ ઓછું અને ૧૨ મહિનાની ટ્રેડિંગ હિસ્ટ્રીનો અભાવ – આ ત્રણેય પરિબળો સ્પેસએક્સ માટે મુખ્ય અવરોધ છે. એસ એન્ડ પી ના નિયમો મુજબ ઓછામાં ઓછો ૧૦ ટકા ફ્રી ફ્લોટ જરૂરી છે, જ્યારે હાલનું સ્તર તેની નજીક પણ નથી.
જોકે કંપનીનું માર્કેટ કેપ આશરે ૧.૭૫ ટ્રિલિયન ડોલરની આસપાસ છે, જેના કારણે કેટલીક માપદંડો પૂરી થાય છે, પરંતુ બાકીના નિયમોને ધ્યાનમાં રાખતાં એસ એન્ડ પી તેની સમાવિષ્ટી માટે હમણાં વિચારશે નહીં.
ટેકનિકલ દૃષ્ટિકોણ :
ટેકનિકલ ચાર્ટ મુજબ સ્પેસએક્સના IPO બાદ બજારમાં વોલેટિલિટી યથાવત રહેવાની શક્યતા છે. ઉછાળે નફારૂપી વેચવાલી અને ઘટાડે તબક્કાવાર ખરીદીની પ્રવૃત્તિ બજારના મૂડ પર અસર કરી શકે છે. ટેકહેવી નાસ્ડેક કોમ્પોઝિટમાં IPO પછી મર્યાદિત ઉછાળો જોવા મળી શકે છે, કારણ કે તેમાં સ્પેસએક્સ આપમેળે સામેલ થઈ શકે છે.
ભાવિ દિશા :
આગામી દિવસોમાં સ્પેસએક્સ માટે પ્રોફિટેબિલિટી સૌથી મોટો પડકાર રહેશે. જો કંપની આગામી ચાર ક્વાર્ટરમાં મજબૂત નાણાકીય પ્રદર્શન આપી શકે, તો ૨૦૨૭ પછી તેની એસ એન્ડ પી ૫૦૦ માં સમાવિષ્ટી શક્ય બને. નાસ્ડેક અને રસેલ જેવી સૂચિકાઓએ તેમના નિયમોમાં થોડું લવચીકતા દર્શાવી છે, એટલે ત્યાં તેનો સમાવેશ વહેલો થઈ શકે છે.
વિશ્લેષકોનું માનવું છે કે એસ એન્ડ પી ૫૦૦ માંથી સ્પેસએક્સની ગેરહાજરી સંસ્થાગત રોકાણકારો માટે મોટો મુદ્દો નહીં બને, કારણ કે આ ઈન્ડેક્સ સાથે આશરે $૨૦ ટ્રિલિયનથી વધુ એસેટ્સ જોડાયેલા છે અને બેન્ચમાર્કમાં મોટો ફેરફાર થવાની સંભાવના ઓછી છે.
