વર્તમાન કારોબારી સેશનમાં ભારત માટે કાચા તેલની સપ્લાય અંગે જીઓપોલિટિકલ દબાણ યથાવત રહ્યું છે. ઈરાન સંબંધિત સંઘર્ષને કારણે વૈશ્વિક બજારમાં વોલેટિલિટી અને સપ્લાય રિસ્ક વધતાં સરકારે હર્મુઝ જળમાર્ગ મારફતે નવા તેલ ટેન્કર મોકલવાની પ્રક્રિયા શરૂ કરી છે.
સ્ટ્રેટ ઓફ હર્મુઝ વિશ્વના સૌથી મહત્વપૂર્ણ ઓઈલ કોરિડોરમાંનું એક છે, જ્યાંથી વૈશ્વિક તેલ પ્રવાહનો મોટો હિસ્સો પસાર થાય છે. ઈરાન તણાવને કારણે અહીં શિપિંગ પ્રવૃત્તિમાં ઘટાડો નોંધાયો છે, જેના કારણે ક્રૂડ ઓઈલમાં પસંદગીયુક્ત ઉછાળો જોવા મળ્યો છે.
બજારના મુખ્ય પરિબળો :
બ્લૂમબર્ગ મુજબ, ભારત સરકારની પ્રાથમિક મંજૂરી બાદ શિપિંગ કોર્પોરેશન ઓફ ઇન્ડિયા પોતાના જહાજો મારફતે ફરી આ માર્ગનો ઉપયોગ શરૂ કરવાની તૈયારીમાં છે. જો કે ઈરાન અને અમેરિકા દ્વારા લગાવવામાં આવેલા પ્રતિબંધો તથા બ્લોકેડને કારણે સુરક્ષિત દરિયાઇ માર્ગ ઉપલબ્ધ છે કે નહીં એ અંગે સાવચેતીનો માહોલ યથાવત રહ્યો છે.
ઈરાનના વિદેશ મંત્રીએ તાજેતરમાં જણાવ્યું કે ‘મિત્ર દેશો’ને સુરક્ષિત પસાર આપવા ઈરાન પ્રતિબદ્ધ છે. તેમણે ઉમેર્યું કે અગાઉ પણ કેટલાક ભારતીય જહાજોને મંજૂરી આપવામાં આવી હતી.
સેક્ટર દૃષ્ટિકોણ :
ઊર્જા સેક્ટરમાં વોલેટિલિટી યથાવત રહી છે. હર્મુઝમાં તણાવને કારણે આંતરરાષ્ટ્રીય ક્રૂડ માર્કેટમાં પસંદગીયુક્ત ઉછાળો જોવા મળી રહ્યો છે. ભારતીય રિફાઇનરીઓ માટે સપ્લાયમાં મર્યાદિત સ્થિરતા જ बनी છે. આયાત સંબંધિત જોખમોને ધ્યાનમાં રાખી ઓઈલ માર્કેટમાં પ્રોફિટ બુકિંગના તબક્કા જોવા મળ્યા છે.
રશિયાથી વધતા આયાત પર અમેરિકા તરફથી જાહેર સાવચેતીને કારણે બજારમાં બેરિશ બાયસ પ્રવર્તી રહ્યું છે.
ટેકનિકલ દૃષ્ટિકોણ :
ગ્લોબલ ક્રૂડ ચાર્ટ મુજબ રેઝિસ્ટન્સ ઝોન ઉપર મજબૂત ક્લોઝિંગ મળતું નથી, જેના કારણે ઓઈલ કિંમતોમાં વોલેટિલિટી વધી રહી છે. નીચેની તરફ સપોર્ટ લેવલ તૂટે તો ટૂંકા ગાળામાં ઘટાડો શક્ય રહે છે.
ભારત માટે મેરિન ઈન્સ્યોરન્સ સ્કીમ મહત્વપૂર્ણ સપોર્ટ તરીકે કાર્ય કરી રહી છે, જેથી હાઈ રિસ્ક ઝોનમાં જહાજો માટે સતત કવચ ઉપલબ્ધ રહે છે.
રોકાણ રણનીતિ :
ભાવિ ઊર્જા બજારમાં ઊંચી વોલેટિલિટી યથાવત છે. આવી સ્થિતિમાં ઉછાળે નફારૂપી વેચવાલી અને ઘટાડે તબક્કાવાર ખરીદીની રણનીતિ ઉપયોગી રહે છે. ઓઈલ તથા ઊર્જા સંબંધિત શેરોમાં પોઝિશન લેતા સ્ટોપલોસ જાળવવો ઉપાયકારી રહેશે.
ભાવિ દિશા :
આગામી દિવસોમાં હર્મુઝ જળમાર્ગની સુરક્ષા તથા ઈરાન–અમેરિકા તણાવ બજારની દિશા નક્કી કરશે. ભારતના વધતા નૌકાદળ પ્રહરો અને મેરિન ઈન્સ્યોરન્સ સપોર્ટથી સપ્લાય ચેઈન ધીમે ધીમે મજબૂત થવાની સંભાવના છે. પરંતુ ઊર્જા બજાર નજીકના સમયમાં રેન્જ બાઉન્ડ રહેવાની શક્યતા યથાવત છે.
