યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ કોર્ટ ઓફ ઇન્ટરનેશનલ ટ્રેડે ટ્રમ્પ પ્રશાસન દ્વારા લાગુ કરાયેલા ૧૦ ટકા ગ્લોબલ ટેરિફને અયોગ્ય ઠરાવતા વૈશ્વિક વેપાર પરિસ્થિતિમાં નવી વોલેટિલિટી ઊભી થઈ છે. સેકશન ૧૨૨ હેઠળ રાષ્ટ્રપતિને આપેલી મર્યાદિત સત્તાઓનો અતિરેક ગણાવતા અદાલતે આ પગલાને રદ કર્યો છે.
આ નિર્ણય બાદ ભારત સહિત અનેક ઉદયમાન અર્થતંત્રો માટે વેપાર સંબંધિત વ્યૂહરચના ફરીથી વિચારવાની જરૂરિયાત ઊભી થઈ છે.
બજારના મુખ્ય પરિબળો :
વર્તમાન કારોબારી સેશનમાં અમેરિકાના ટેરિફ માળખામાં આવેલા આ ઘટાડાએ વૈશ્વિક વેપાર પ્રવાહોને પ્રભાવિત કર્યા છે. અમેરિકા હવે ફરીથી WTO આધારિત MFN ટેરિફ સિસ્ટમ તરફ વળી રહ્યું છે, પરંતુ ભાગીદાર દેશો પર પોતાના ટેરિફ ઘટાડવા માટે દબાણ જાળવી રાખી રહ્યું છે. આથી વેપાર ચર્ચાઓમાં સાવચેતીનો માહોલ યથાવત છે.
ભારત માટે પડકાર એ છે કે MFN ટેરિફ ઘટાડવા માટે અમેરિકા આતુર નથી, જ્યારે ભારત પાસે મર્યાદિત રાહત આપવાની જ ક્ષમતા છે.
સેક્ટર દૃષ્ટિકોણ :
GTRIના મૂલ્યાંકન અનુસાર ટેક્સટાઇલ, કૃષિ, ફાર્મા અને મશીનરી જેવા મોટા સેક્ટર માટે અમેરિકામાં માર્કેટ ઍક્સેસ મેળવવાની હાલ મર્યાદિત શક્યતા છે. MFN ટેરિફમાં કોઈ ઊંચો ઘટાડો ન થતા ભારતીય નિકાસમાં તાત્કાલિક ઉછાળો જોવા મળવાની સંભાવના ઓછી છે. આથી નિકાસ આધારિત સેક્ટરોમાં પસંદગીયુક્ત ધોવાણ જોવા મળી શકે છે.
ટેકનિકલ દૃષ્ટિકોણ :
ટેકનિકલ ચાર્ટ મુજબ આંતરરાષ્ટ્રીય વેપાર ચર્ચાઓમાં સ્પષ્ટ બ્રેકઆઉટ જોવા મળતું નથી. અમેરિકા તરફથી નીતિગત બ્રેકડાઉન ચાલુ રહેતા ભારત સહિત અન્ય દેશો માટે રેઝિસ્ટન્સ યથાવત છે. લાંબા ગાળાના વેપાર કરારો માટે મજબૂત સપોર્ટ લેવલ હજી વિકસ્યો નથી.
રોકાણ રણનીતિ :
સાવચેતીના માહોલ વચ્ચે આંતરરાષ્ટ્રીય વેપાર આધારિત કંપનીઓમાં નજીકના ગાળામાં નફારૂપી વેચવાલી શક્ય છે. ઘટાડે તબક્કાવાર ખરીદી અપનાવવી યોગ્ય રહેશે, ખાસ કરીને ક્વોલિટી નિકાસ આધારિત કંપનીઓમાં. વૈશ્વિક નીતિગત અનિશ્ચિતતા વચ્ચે પોઝિશન લેતા પહેલા સ્ટોપલોસ રાખવો અનિવાર્ય છે.
ભાવિ દિશા :
આગામી દિવસોમાં અમેરિકા દ્વારા સેકશન ૧૨૨ ટેરિફ મુદ્દે અપીલ અને સુપ્રીમ કોર્ટ સ્તર સુધીની પ્રક્રિયા વૈશ્વિક વેપારને રેન્જ બાઉન્ડ બનાવી શકે છે. ભારત–અમેરિકા FTA ચર્ચાઓ ધીમે ધીમે આગળ વધી શકે છે. મલેશિયા જેવા દેશો પહેલાથી ચર્ચામાંથી પીછેહઠ કર્યા હોવાથી વેપાર વાતાવરણ વધુ અનિશ્ચિત બન્યું છે.
