વર્તમાન કારોબારી સેશનમાં ઇન્કમ ટેક્સ વિભાગ દ્વારા ૧૪૩(૩) હેઠળ ફેસલેસ આસેસમેન્ટ વધતું જોવા મળે છે. આ પ્રક્રિયા ટેક્સના વિવિધ પાસાંઓનું ડિજીટલ માધ્યમથી મૂલ્યાંકન કરતી હોવાથી વ્યક્તિગત મુલાકાતની જરૂરિયાત ઓછી થાય છે અને વ્યવસ્થામાં પારદર્શિતા વધે છે. ફેસલેસ આસેસમેન્ટનો ઉદ્દેશ પરંપરાગત પદ્ધતિઓથી આગળ વધીને મજબૂત ટેકનોલોજી આધારિત પ્રણાલીને આગળ લાવવામાં છે.
બજારના મુખ્ય પરિબળો :
ફેસલેસ સુરક્ષા હેઠળ નોટીસ ઇલેક્ટ્રોનિકલી નેશનલ ફેસલેસ આસેસમેન્ટ સેન્ટર (NaFAC) દ્વારા એકત્રિત અને વિતરણ કરવામાં આવે છે, જે ટેક્સ રિટર્નના વિવિધ પાસાંનું સાવધાનીથી મૂલ્યાંકન કરે છે. ૧૪૩(૩) હેઠળની ચકાસણી એ વિસ્તૃત તપાસ છે, પરંતુ આ નોટીસ મળવીનો અર્થ એ નથી કે વધુ ટેક્સ ભરવો પડશે. આ નોટીસ અલગ-અલગ સ્રોતોમાંથી મળેલા ડેટા અને જોખમી પરિબળોના આધારે જારી થાય છે.
ટેકનિકલ દૃષ્ટિકોણ :
ફેસલેસ આસેસમેન્ટ ટેક્સ તપાસ પ્રક્રિયાને સંપૂર્ણપણે ઈલેક્ટ્રોનિક ફોર્મેટમાં લાવી છે. નોટીસ મળતાં ટેક્ષપેયર માટે આને તાત્કાલિક સમજવું અને સંબંધિત રિટર્ન અને દસ્તાવેજો સાથે જવાબ આપવો જરૂરી બને છે. પુરાવાઓ સ્પષ્ટ અને યોગ્ય ક્રમમાં રજૂ કરવાં જરૂરી છે. આ પદ્ધતિ વિમર્ષ વિહોણી અને પારદર્શક હોય છે, જેના કારણે ટેકનિકલ ચકાસણીમાં મજબૂત તથા વાસ્તવિક પરિણામ મળે છે.
રોકાણ રણનીતિ :
જ્યારે નોટીસની સમયમર્યાદા ટૂંકી હોય ત્યારે તબક્કાવાર જવાબ આપવો વધુ સાવધાનીભર્યું અને ફાયદાકારક બને છે. ઇલેક્ટ્રોનિક સબમિશન કર્યા પછી આગળની કાર્યવાહી માટે તમામ રેકોર્ડ જાળવવા અને જો વધારે સમયની જરૂર છે તો સમયસર વિનંતી કરવી ખૂબ જરૂરી છે. કોઈ વિવાદ હોય તો સ્પષ્ટ દલીલ અને પુરાવા સાથે જવાબ આપવો જોઈએ. આ પછીના ડિફરન્સ રિઝોલ્યુશન અને ડ્રાફ્ટ ઓર્ડર અંગે સાવધાની રાખવી આવશ્યક છે.
ડિજીટલ યુગમાં ફેસલેસ આસેસમેન્ટ ટેકનિકલી મજબૂત આધાર ધરાવે છે અને સમય સાથે વધુ પારદર્શિતા અને સચોટ પુરાવાઓના સંકલનમાં પ્રગતિ થવી જોખાય છે. તે ટેક્ષપેયર્સ માટે નકારાત્મક નહિ, પરંતુ વ્યવસાયિક રીતે તૈયાર રહેવાની તક પ્રદાન કરે છે.
