ખરીફ વાવણીમાં થયેલા સુધારાને કારણે ખાતરના વેચાણમાં મોટો ઉછાળો જોવા મળી રહ્યો છે. મે અને જૂન મહિનામાં હવામાનના કારણે વાવણીમાં જે ઘટાડો જોવા મળ્યો હતો, તે હવે જુલાઈમાં ચોમાસાના સુધારેલા વરસાદને કારણે બદલાયો છે. ખેતીવાડીના ક્ષેત્રમાં આ ઉછાળો ખેડૂતો દ્વારા ખાતરના વધતા વપરાશને કારણે જોવા મળી રહ્યો છે.
બજારના મુખ્ય પરિબળો :
જુલાઈ મહિનામાં ચોમાસાના વરસાદમાં થયેલા સુધારાને કારણે ખરીફ વાવણીની ગતિ તેજ બની છે. ડાંગરની વાવણીમાં જે ખાલીપો હતો તે ઘટીને માત્ર ૨ ટકા પર આવી ગયો છે, જ્યારે કપાસ અને મકાઈની વાવણીમાં પણ નોંધપાત્ર સુધારો જોવા મળ્યો છે. આ સકારાત્મક પરિસ્થિતિને કારણે જુલાઈ ૧૭ સુધીમાં ખાતરનું વેચાણ ૪૧.૦૯ લાખ ટન સુધી પહોંચી ગયું છે, જે મહિનાની અંદાજિત માંગના અડધાથી વધુ છે. જોકે, પ્રથમ ત્રિમાસિક ગાળામાં (Q1) ખાતરના વેચાણમાં ગયા વર્ષની સરખામણીએ ૫ ટકાનો ઘટાડો જોવા મળ્યો છે, જે મુખ્યત્વે જૂન મહિનાના નબળા ચોમાસા અને સરકાર દ્વારા અમલમાં મુકાયેલા અમુક પગલાંને કારણે હતો.
સેક્ટર દૃષ્ટિકોણ :
ખાતર સેક્ટરમાં યુરિયાનું વર્ચસ્વ યથાવત રહ્યું છે. કુલ વેચાણમાં યુરિયાનો હિસ્સો ૨૫.૮૬ લાખ ટન રહ્યો છે, જે તેની અંદાજિત માંગના ૬૨ ટકાથી વધુ છે. તેની સરખામણીએ DAP નું વેચાણ ૫.૭૪ લાખ ટન અને MoP નું વેચાણ ૧.૦૭ લાખ ટન રહ્યું છે. કોમ્પ્લેક્સ ફર્ટિલાઇઝર્સનું વેચાણ પણ ૮.૪૨ લાખ ટન નોંધાયું છે. સરકારના સંતુલિત ખાતરના પ્રયાસો છતાં, ખેડૂતોમાં સબસિડીવાળા યુરિયા પ્રત્યે વધુ પસંદગી જોવા મળી રહી છે.
ભાવિ દિશા :
આગામી દિવસોમાં ખાતરના વેચાણમાં વધુ ઉછાળો આવવાની શક્યતા છે. કૃષિ વિજ્ઞાનીઓના મતે, જો વરસાદનો દર સામાન્ય અથવા તેનાથી વધુ રહેશે, તો વાવણીની ગતિ વધતા માંગમાં વધારો થશે. કૃષિ મંત્રાલયે ઓગસ્ટ મહિના માટે યુરિયાની ૩૮.૦૧ લાખ ટન અને DAP ની ૯.૮૧ લાખ ટન માંગનો અંદાજ લગાવ્યો છે. આ આંકડા દર્શાવે છે કે આગામી સમયમાં પણ ખાતરની માંગ મજબૂત રહેશે.
