વર્તમાન કારોબારી સેશનમાં કૃષિ કોમોડિટી માર્કેટમાં અનિશ્ચિતતા યથાવત રહી છે. મોન્સૂન વિલંબને કારણે દેશના અનેક વિસ્તારોમાં ખરીફ દાળનું વાવેતર મોડું થઈ રહ્યું છે. મુખ્ય પ્રોડક્શન ઝોન એવા કર્નાટક અને મહારાષ્ટ્રમાં વરસાદના અભાવે વાવણી પ્રારંભ ધીમી ગતિએ આગળ વધી રહ્યો છે.
સરકારી આંકડા મુજબ ૧૨ જૂન સુધી દાળ વાવેતર કુલ ૪૩ ટકા ઘટ્યું છે. જેમાં તુવેર ૫૭ ટકા, ઉડદ ૨૨ ટકા અને મગ ૫૫ ટકા ઘટાડા સાથે સૌથી વધુ પ્રભાવિત છે. આ ઘટાડો ગુજરાત, મહારાષ્ટ્ર, કર્નાટક અને તેલંગાણાના દાળ ઉગાડનારા વિસ્તારોમાં સ્પષ્ટ રીતે જોવા મળી રહ્યો છે.
બજારના મુખ્ય પરિબળો :
દેશવ્યાપી મોન્સૂન ૩૨ ટકા ઓછો રહ્યો છે, જેના કારણે ખેડૂત વર્ગમાં સાવચેતીનો માહોલ યથાવત છે. કળબુર્ગી, ગડગ, યાદગીર અને લાતુર વિસ્તારોમાં ખેડૂતો વરસાદની રાહ જોઈ રહ્યા છે. જ્યાં વરસાદ થયો છે, ત્યાં મગની પસંદગીયુક્ત વાવણી નોંધાઈ છે, પરંતુ પાકને સતત ભેજની જરૂરિયાત છે.
ઇએમડીના તાજા રિપોર્ટ પ્રમાણે આગામી સપ્તાહોમાં પણ વરસાદ મર્યાદિત રહેવાની શક્યતા છે. એલ નીનોની અસર ચાલુ રહેતાં મોસમી ધોરણ કરતાં વરસાદ ઓછો રહેવાનો ભય છે, જે વાવણીના સમયગાળાને પ્રભાવિત કરી શકે છે.
સેક્ટર દૃષ્ટિકોણ :
દાળના માર્કેટમાં હાલ વોલેટિલિટી વધતી જોવા મળે છે. સરકારી બફર સ્ટોક ૪.૩થી ૪.૫ મિલિયન ટન જેટલો હોવાને કારણે ભાવોમાં અતિશય ઉછાળો અટકવાની શક્યતા છે. મોટા વેપારીઓ હાલ નફારૂપી વેચવાલી કરતા સાવચેતી રાખી રહ્યા છે, જ્યારે નાના વેપારીઓ ઘટાડે તબક્કાવાર ખરીદી તરફ વળી રહ્યા છે.
સ્થાનિક મંડીઓમાં તુવેર અને ઉડદના ભાવોમાં મર્યાદિત ઉછાળો જોવા મળી રહ્યો છે, કારણ કે વાવણીના ધીમી ગતિના કારણે પુરવઠા અંગેની ચિંતા બજારમાં વ્યાપ્ત છે.
ભાવિ દિશા :
આગામી દિવસોમાં મોન્સૂનના પ્રગતિ પર કૃષિ કોમોડિટીનું કુલ વલણ નિર્ભર રહેશે. મધ્ય જુલાઈ સુધી વાવણી શક્ય હોવાથી હાલ સેક્ટરમાં રેન્જ બાઉન્ડ સ્થિતિ રહેવાની સંભાવના છે. જો વરસાદ ઝડપથી આગળ વધે તો વાવણીમાં મજબૂત સુધારો જોવા મળી શકે છે, નહીં તો સપ્ટેમ્બર સુધી પુરવઠા દબાણ યથાવત રહી શકે છે.
હાલ પરિસ્થિતિમાં વેપારીઓ અને પ્રોસેસર્સ બંને સાવચેતીપૂર્વક પોઝિશન જાળવી રહ્યા છે અને બજાર માટે ન્યુટ્રલ વલણ યથાવત છે.
