ભારતીય રેલવે દ્વારા ૨૦૨૬થી ટિકિટ રિફંડ અને કેન્સલેશન સંબંધિત નિયમોમાં મહત્વના ફેરફારો અમલમાં લાવવામાં આવ્યા છે. આ સુધારાઓને કારણે મુસાફરોમાં સાવચેતીનો માહોલ જોવા મળી રહ્યો છે. નવા નિયમો મુજબ કેન્સલેશનની સમયમર્યાદા અનુસાર રિફંડમાં ઉછાળો કે ઘટાડો બંને જોવા મળી શકે છે.
બજારના મુખ્ય પરિબળો :
મુસાફરો માટે ૭૨ કલાકથી વધુ સમય પહેલાં કેન્સલેશન પર મર્યાદિત ચાર્જ કપાશે અને બાકીની રકમ સંપૂર્ણ રિફંડ થશે. ૨૪ થી ૭૨ કલાકની વિન્ડોમાં ૨૫ ટકા ઘટાડો લાગશે, જ્યારે ૨૪ થી ૮ કલાકની વચ્ચે રિફંડમાં ૫૦ ટકા ઘટાડો લાગુ થશે. ૮ કલાકથી ઓછા સમયમાં કેન્સલેશન કરવાથી કોઈ રિફંડ મળશે નહીં. આ નવી પદ્ધતિ મુસાફરોને સમયસર પ્લાનિંગ તરફ વધુ સાવધ બનાવે છે.
સેક્ટર દૃષ્ટિકોણ :
PRS કાઉન્ટર અને ઈ-ટિકેટ બંને માટે રિફંડ સિસ્ટમમાં સુધારા કરાયા છે. પહેલાની જેમ માત્ર અંતિમ સ્ટેશન પર જ નહીં, હવે કોઈપણ સ્ટેશન પરથી ટિકિટ કેન્સલ થઈ શકશે. ઈ-ટિકેટ માટે પહેલાનો TDR પ્રક્રિયો હટાવી દેવામાં આવ્યો છે, જેથી મુસાફરોને આપમેળે રિફંડ મળે છે. આ ફેરફાર મુસાફરો માટે મર્યાદિત રાહત લાવે છે, પરંતુ બુકિંગ પેટર્નમાં પસંદગીયુક્ત પરિવર્તન જોવા મળી રહ્યું છે.
ટેકનિકલ દૃષ્ટિકોણ :
ટેકનિકલ ચાર્ટ મુજબ રેલવે બુકિંગ પ્લેટફોર્મ પર Aadhaar વેરિફિકેશનનું રેઝિસ્ટન્સ હવે મજબૂત રીતે લાગુ કરાયું છે. ૨૦૨૫થી જનરલ કોટામાં પ્રથમ ૧૫ મિનિટ સુધી Aadhaar વેરિફિકેશન ફરજિયાત બનાવાયું હતું, અને તત્કાલ બુકિંગ માટે પ્રતિબંધો પહેલેથી જ લાગુ છે. આ સુધારાઓના બ્રેકઆઉટ બાદ અનધિકૃત એજન્ટોની પ્રવૃત્તિમાં ધોવાણ જોવા મળી રહ્યું છે. તત્કાલ માટે એજન્ટોને પ્રથમ ૩૦ મિનિટમાં બુકિંગ કરવાની મનાઈ યથાવત છે.
ભાવિ દિશા :
આગામી દિવસોમાં રેલવે બુકિંગ અને રિફંડ સિસ્ટમ રેન્જ બાઉન્ડ વલણમાં રહેવાની શક્યતા છે. મુસાફરો માટે ઘટાડે તબક્કાવાર ખરીદીનો અભિગમ સાથોસાથ ચાલુ રહેશે, જ્યારે ઉછાળે નફારૂપી વેચવાલી જેવી માનસિકતા બુકિંગ ટ્રેન્ડને અસર કરી શકે છે. નવા નિયમો મુસાફરોને પૂર્વ આયોજન અને સમયસર નિર્ણય લેવાની દિશામાં પ્રેરિત કરશે.
