વર્તમાન કારોબારી સેશનમાં દિલ્લી હાઇકોર્ટે ફૂડ સેફ્ટી અને સ્ટાન્ડર્ડ્સ ઓથોરિટી ઓફ ઈન્ડિયા (FSSAI) દ્વારા રેડ બુલ ઇન્ડિયા પ્રાઇવેટ લિમિટેડને આપવામાં આવેલ આદેશ રદ કર્યો કે જે હેઠળ કંપનીએ તેના લેબલ પરથી ‘એનર્જી ડ્રિંક’ ટેગલાઈન હટાવવી હતી. હાઇકોર્ટના મત મુજબ આ આદેશ કંપનીને જવાબ આપવા વિના બહાર પાડવામાં આવ્યો હતો, જે પ્રોસિજ્યુરલフェアનેસની ઉલ્લંઘના ગણાય છે.
બજારના મુખ્ય પરિબળો :
FSSAIએ જૂન મહિનામાં પેપ્સિકોનું એડ્રેનાલિન રશ, સ્ટિંગ, મોન્સ્ટર એનર્જી, હેલ એનર્જી અને રિલાયન્સ કન્સ્યૂમર પ્રોડક્ટ્સનું કેમ્પા એનર્જી સહિત અનેક બ્રાન્ડ્સને સૂચના આપી હતી કે કેટેફીનવાળા પીણાંએ ‘એનર્જી ડ્રિંક’ લેબલ ઉપયોગ ન કરી શકે. ફૂડ કેટેગરી સિસ્ટમ કટોકટીપૂર્વક પ્રોડક્ટના નામકરણ અથવા લેબલિંગ બાબતે કોઈ સ્પષ્ટતા નહીં કરતી હોવાને કારણે ‘માઇન્ડ સ્ટિમ્યુલેટ’, ‘બોડી એનર્જાઇઝ’, ‘ફોકસ વધારવુ’ જેવા દાવાઓને કાયદેસર પૂર્વ મંજૂરી વિના બિનકાનૂની માનવામાં આવ્યું હતું. આ નિર્ણયથી દેશનાં એનર્જી ડ્રિંક માર્કેટ અને કંપનીઓ માટે મહત્વનો માર્ગદર્શક માહોલ સર્જાયો છે.
કંપની વિશે :
રેડ બુલ માટે આ નિર્ણય મહત્વનો છે કારણ કે લેબલ પરથી ‘એનર્જી ડ્રિંક’ ટેગ હટાવવાથી બ્રાન્ડની બજાર છબી અને ગ્રાહક દૃષ્ટિકોણ પર સીધો અસર પડી શકે છે. કંપનીએ દલીલ કરી કે FSSAIનો આદેશ એજન્સીએ કંપનીને જવાબ આપવા પૂરતો સમય આપ્યા વિના જ બહાર પાડ્યો હતો. હાઇકોર્ટે આ મુદ્દાની તપાસ કરીને FSSAIને શોના નોટિસ જારી કરી ફરી કાર્યવાહી કરવા નિર્દેશ આપ્યા છે.
આગામી દિવસોમાં એનર્જી ડ્રિંક માર્કેટ દૃષ્ટિએ :
યુરોમોનિટર રિપોર્ટ મુજબ, ભારતમાં એનર્જી ડ્રિંક્સનું રિટેલ વેચાણ દરવર્ષ ૧૨.૬%ની દરે વધી રહ્યું છે, જે અમેરિકાના અને ચીનના મુકાબલે તેજ છે. આ બજાર ૨૦૨૮ સુધીમાં ૧.૬ અબજ ડોલરના મૂલ્ય સુધી પહોંચવાની શક્યતા દર્શાવે છે. આથી, FSSAIની લેબલિંગ નીતિઓમાં સ્પષ્ટતા અને નિયમન લાવવું પ્રતિષ્ઠિત ಉತ್ಪ્રેરકો માટે મહત્વનું રહેશે.
ટેકનિકલ દૃષ્ટિકોણથી જોવું હોય તો FSSAI અને વિવિધ બ્રાન્ડ્સ વચ્ચે લેબલિંગ મુદ્દે ચર્ચા યથાવત છે અને 규મોમાં મોટી ફેરફાર માટે સમય અને સમજદારીની જરૂર છે. બજારમાં પારદર્શકતા સાથે ગ્રાહક વિશ્વાસ જાળવવાનો પ્રયાસ ચાલુ રહેશે.
