વર્તમાન કારોબારી સેશનમાં ભારત સરકાર $૧.૨ બિલિયનની એક પ્રોત્સાહન યોજના મંજૂર કરવા જઈ રહી છે જે ઘરેલું ટનલ બોરિંગ મશીન, ફાયર ફાઈટીંગ સાધનો અને ઊંચી માળના લિફ્ટ જેવા ટેકનિકલ રૂપે મહત્વના સાધનોના ઉત્પાદનમાં વધારો માટે છે. આ યોજનાનો મુખ્ય હેતુ ચીન પરની આયાત આધાર ઘટાડવો છે જે ઘરેલા ટનલ બોરિંગ મશીન અને આઠ ઇન્ફ્રાસ્ત્રક્ચર સાધનોમાં મુખ્ય સપ્લાયર છે.
બજારના મુખ્ય પરિબળો :
ચીન સાથેની સરહદ વસ્તુઓ પર રોકાણ અને સરકારી ખરીદી પર પ્રતિબંધોના કારણે આયાતમાં નોંધપાત્ર ઘટાડો જોવા મળ્યો છે. ચીનની ટનલ બોરિંગ મશીન આયાત છેલ્લા વર્ષોમાં ૧૮ મિલિયન ડોલરથી ઘટીને હવે માત્ર ૮ લાખ ડોલર રહી ગઈ છે. આ થી ડોમેસ્ટિક ઉત્પાદન ઉપર વધારો કરવાની મજબૂતી વધારી ગઈ છે. આ જિલ્લા ફંડ પ્રતિબંધોની ધીમી ઘટાડા સાથે ૨૦૨૬ સુધી આરામથી ચાલશે. બીએમએલ, લાર્સન એન્ડ ટુબ્રો અને જ્હોન્સન લિફ્ટ્સ જેવી કંપનીઓ આ યોજનાથી નવા રોકાણો અને ઉત્પાદન ક્ષમતામાં વધારો અનુભવશે.
સેક્ટર દૃષ્ટિકોણ :
ભારતનું બાંધકામ અને ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર સાધન ક્ષેત્ર ૧ ટ્રિલિયન રૂપિયા (૧૦.૫ બિલિયન ડોલર) મૂલ્ય ધરાવે છે અને મેટ્રો, રોડ, એરપોર્ટ્સ તેમજ અન્ય મેટા ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર પ્રોજેક્ટોમાં ઉછાળો આવવાની ધારણા છે. ખાસ કરીને ટેકનિકલી મહત્વપૂર્ણ સાધનો જેમ કે ટનલ બોરિંગ મશીન અને મોટા ક્રેનની માંગમાં વધારો થયો છે. બોસ્ટન કન્સલ્ટિંગ ગ્રુપ અને CIIના અહેવાલ પ્રમાણે, ગ્લોબલ ખાણકામ અને બિલ્ડિંગ સાધન ક્ષેત્રમાં ભારતમાં હિસ્સો વર્તમાન ૨.૫% થી વધીને ૪% પર પહોંચી ગયો છે અને આગામી પાંચ વર્ષમાં ૬.૫% સુધી પહોંચવાની શક્યતા છે.
ટેક્નિકલ દૃષ્ટિકોણ :
આ નવી યોજનાથી આયાતી મશીનો માટે સ્થાનિક મૂલ્યવર્ધન લક્ષ્યો નિર્ધારિત થશે જે ઘરેલી કંપનીઓ માટે પ્રોત્સાહનરૂપ થશે. આ પગલાં ધીરે-ધીરે સ્થાનિક ઉત્પાદન મજબૂત અને સ્પર્ધાત્મક બનવા માટે મદદરૂપ રહેશે. બજાર વિશ્લેષકો અનુસાર, આ યોજનાથી મધ્યમ અને લાંબા ગાળામાં વિદેશી આધાર પર મર્યાદિત ઘટાડો શક્ય બનશે. સરકારની અસરકારક નીતિઓ અને રોકાણ માટેના પ્રોત્સાહન સાથે આ ક્ષેત્ર વધુ સ્પર્ધાત્મકતા મેળવે તેવી ધારણા છે.
