વર્તમાન કારોબારી સેશનમાં SEBI દ્વારા ઓપન માર્કેટ બાયબેક અંગે રજૂ કરાયેલા નવા કન્સલ્ટેશન પેપરને કારણે બજારમાં ચર્ચા યથાવત રહી છે. એક વર્ષના વિરામ પછી હવે ફરી ઓપન માર્કેટ બાયબેક શરૂ થવાની શક્યતા ઊભી થઈ છે, જોકે રોકાણકારો વચ્ચે સાવચેતીનો માહોલ યથાવત છે.
પાછલા સમયગાળામાં SEBIએ ઓપન માર્કેટ બાયબેક રોકી દેતા કંપનીઓ માટે માત્ર ટેન્ડર રૂટની મંજૂરી હતી. હવે ટેક્સ માળખામાં આવેલા તાજેતરના ફેરફારોને ધ્યાનમાં રાખીને, નિયમનકાર આ રૂટને ફરી મંજૂરી આપવા તરફ આકર્ષિત થતો દેખાય છે.
બજારના મુખ્ય પરિબળો :
SEBIના અભિપ્રાય મુજબ, ઓપન માર્કેટ બાયબેક દરમ્યાન કેટલીક મોટી કંપનીઓના ખરીદી ઓર્ડર થોડા હિસ્સેદારોના વેચાણ ઓર્ડર સાથે જ મેળ ખાતા હોવાથી અન્ય રોકાણકારોને સમાન તક મળતી ન હતી. આથી ન્યાયસંગતતા અંગે પ્રશ્નો ઊભા થયા હતા.
જૂના ટેક્સ નિયમો મુજબ બાયબેક ટેક્સ કંપનીએ ચૂકવવો પડતો હતો, પરંતુ અમુક રોકાણકારો ટેક્સ ચૂકવ્યા વગર મોટા હિસ્સા વેચી નાખતા હતા. નવા ટેક્સ માળખા બાદ આ અસમાનતામાં ઘટાડો થવાની આશા છે.
૨૦૨૨ની સરખામણીએ છેલ્લા બે વર્ષમાં ઓપન માર્કેટ બાયબેક્ટ પ્રવૃત્તિમાં નોંધપાત્ર ઘટાડો જોવા મળ્યો હતો. ૨૦૨૫માં માત્ર ૧૪ કંપનીઓએ જ બાયબેક જાહેર કર્યો હતો, જ્યારે ૨૦૨૬માં અત્યાર સુધી માત્ર ૩ કંપનીઓએ જ બાયબેકની જાહેરાત કરી છે.
સેક્ટર દૃષ્ટિકોણ :
તાજેતરમાં વિદેશી સંસ્થાગત રોકાણકારો દ્વારા થયેલી વેચવાલીને રિટેલ રોકાણકારો અને મ્યુચ્યુઅલ ફંડ્સે સારી રીતે શોષી લીધી છે. જો ઓપન માર્કેટ બાયબેક ફરી શરૂ થશે, તો કોર્પોરેટ બાયિંગ બજારના મનોબળને મજબૂત સપોર્ટ આપશે. સાથે-સાથે, એવા બાયબેક પગલાં મેનેજમેન્ટનો વિશ્વાસ અને કંપનીના ભવિષ્ય પ્રત્યેનો બુલિશ બાયસ વધુ મજબૂત કરશે.
ઇએક્સ, ઈમામી, નેટકો ફાર્મા, વન ૯૭ કમ્યુનિકેશન્સ અને બજાજ ઓટો જેવી જાણીતી કંપનીઓ પહેલાથી જ ઓપન માર્કેટ રૂટ અપનાવી ચૂકી છે. એવો અંદાજ છે કે રૂટ ફરી ખુલશે તો આ ક્ષેત્રમાં ફરી પ્રવૃત્તિ વધશે.
ટેકનિકલ દૃષ્ટિકોણ :
ટેકનિકલ ચાર્ટ મુજબ છેલ્લા કેટલાક સપ્તાહથી બજારમાં વોલેટિલિટી વધી છે. બાયબેક સંબંધિત સકારાત્મક સમાચારથી પસંદગીયુક્ત શેરોમાં ઉછાળો થવાની શક્યતા છે, પરંતુ રેઝિસ્ટન્સ લેવલ નજીક ઉછાળે નફારૂપી વેચવાલી પણ દેખાઈ શકે છે. કંપનીઓ માટે મજબૂત ક્લોઝિંગ અને ટ્રેન્ડ કન્ફર્મેશન મહત્વની રહેશે.
રોકાણ રણનીતિ :
• ઘટાડે તબક્કાવાર ખરીદી કરવી યોગ્ય રહેશે.
• બાયબેકની જાહેરાત ધરાવતી કંપનીઓમાં પોઝિશન લેતી વખતે કડક સ્ટોપલોસ જાળવવો.
• વધુ ઉછાળો ધરાવતા શેરોમાં સમયસર નફારૂપી વેચવાલી અનિવાર્ય છે.
• બાયબેકને કારણે થતા ટૂંકા ગાળાના ઉછાળાને ખાતરીરૂપ રિટર્ન તરીકે ન જોવું જોઈએ.
ભાવિ દિશા :
આગામી સેશન્સમાં બજાર SEBIના અંતિમ નિર્ણયની રાહ જોતા રેન્જ બાઉન્ડ રહેવાની સંભાવના છે. જો ઓપન માર્કેટ બાયબેકને ફરી મંજૂરી ملશે તો બજાર સેન્ટિમેન્ટ મજબૂત બની શકે છે, પરંતુ સ્ટોક ભાવ મેનિપ્યુલેશન અટકાવવા માટે કડક નિયમો અમલમાં લેવા જરૂરી રહેશે.
