દેશભરનાં ગામોમાં બેન્કિંગ આઉટલેટ્સની પહોંચ સતત મજબૂત બની રહી છે. નાણાં મંત્રાલય દ્વારા જાહેર કરાયેલ તાજા આંકડા મુજબ હવે દેશના ૯૯.૯૨ ટકા ગામોમાં બેન્ક બ્રાંચ, બીસી અથવા આઈપિપિબીનું કવરેજ ૫ કિલોમીટરના વિસ્તારમાં ઉપલબ્ધ છે. દાદરા અને નગર હવેલીના તમામ ગામોમાં ૧૦૦ ટકા કવરેજ નોંધાયું છે.
આ માહિતી જનધન દર્શક એપમાં બેન્કો દ્વારા અપલોડ કરાયેલા ડેટાના આધારે જાહેર કરવામાં આવી છે.
બજારના મુખ્ય પરિબળો :
વર્તમાન કારોબારી સેશનમાં સરકાર દ્વારા બેન્કિંગ ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરના વિસ્તરણ માટેના સતત પ્રયત્નો યથાવત રહ્યા છે. દેશના કેટલાક વિસ્તારોમાં કનેક્ટિવિટી, માળખાકીય મર્યાદા અને યોગ્ય સ્થળોની અછતને કારણે વિસ્તરણની ગતિ ધીમી જોવા મળી છે. તેમ છતાં, કેન્દ્ર સરકાર, રાજ્ય સરકારો અને બેન્કિંગ ક્ષેત્રના ભાગીદારો વચ્ચેની સહકારપૂર્ણ કામગીરીને કારણે આગામી મહિનાઓમાં આ ક્ષેત્રમાં વધુ મજબૂતી આવવાની શક્યતા છે.
એસએલબીસી અને યુટીએલબીસી દ્વારા રાજ્ય સ્તરે વિસ્તારનું મોનિટરિંગ કરવામાં આવે છે, જે સમગ્ર પ્રક્રિયાને વધુ મજબૂત બનાવે છે.
સેક્ટર દૃષ્ટિકોણ :
બેન્કિંગ સેક્ટરમાં ગામડાઓમાં સેવા પહોંચાડવા માટે બીસી મોડલનું મહત્વ સતત વધી રહ્યું છે. આઈપિપિબી દ્વારા પણ ગ્રામ્ય વિસ્તારોમાં મર્યાદિત પરંતુ અસરકારક બેન્કિંગ સેવા પૂરી પાડવામાં આવી રહી છે. પસંદગીયુક્ત વિસ્તારોમાં વધેલા બેન્કિંગ કવરેજને કારણે ફાઈનાન્સિયલ સર્વિસીઝ સેક્ટરમાં પણ મજબૂત પ્રવૃત્તિ જોવા મળી છે.
ટેકનિકલ દૃષ્ટિકોણ :
ટેકનિકલ ચાર્ટ મુજબ દેશમાં બેન્કિંગ નેટવર્કનું વિસ્તરણ લાંબા ગાળાના બુલિશ બાયસ તરફ સંકેત આપી રહ્યું છે. કવરેજ વધતા ડિજિટલ ટ્રાન્ઝેક્શન, ખાતાઓની સંખ્યા અને ગ્રામ્ય અર્થતંત્રમાં નાણાકીય પ્રવાહ મજબૂત થવાની શક્યતા વધી રહી છે.
તેમ છતાં, કેટલાક રાજ્યોએ ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર આધારિત સપોર્ટ લેવલ મજબૂત કરવાની જરૂર છે. જ્યાં કનેક્ટિવિટી અને ઇન્ટરનેટ સપોર્ટ કમજોર છે, ત્યાં નિયમિત સેવાઓ પૂરી પાડવામાં હજુ પડકારો યથાવત છે.
રોકાણ રણનીતિ :
બેન્કિંગ સેક્ટર સાથે સંકળાયેલા રોકાણકારો માટે ઉછાળે નફારૂપી વેચવાલી અને ઘટાડે તબક્કાવાર ખરીદીની રણનીતિ યોગ્ય રહી શકે છે. ગામડાઓમાં નેટવર્કના વિસ્તરણથી જાહેર ક્ષેત્રની બેન્કો તથા પસંદગીયુક્ત પ્રાઈવેટ બેન્કોમાં લાંબા ગાળાનો પોઝિશન જાળવવો ક્વોલિટી પસંદગી તરીકે રહી શકે છે.
ભાવિ દિશા :
આગામી દિવસોમાં ગ્રામ્ય વિસ્તારોમાં બેન્કિંગ કવરેજ ૧૦૦ ટકા સુધી પહોંચવાની શક્યતા છે. આરબીઆઈના માર્ગદર્શન તથા રાજ્ય સરકારોની ભાગીદારીથી નેટવર્કમાં મજબૂત ઉછાળો જોવા મળી શકે છે. નાણાં મંત્રાલયે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે ગ્રામ્ય બેન્કિંગનું વિસ્તરણ એક સતત આગળ વધતી પ્રક્રિયા રહેશે.
