ભારતીય શેરબજારમાં નિયમિત SIP કરનારા રોકાણકારો સામે ઉભી થયેલી નવી સ્થિતિ...!!!
શા માટે રોકાણકારો નિયમિત પૈસા રોકી રહ્યા હોવા છતાં તેમના પોર્ટફોલિયોનું મૂલ્ય (Wealth) ખાસ વધી રહ્યું નથી....!?
એક સરળ વિશ્લેષણ તરીકે જોઈએ તો...
૧. ભાવ ઘટાડાને બદલે "ટાઇમ કરેક્શન"
સામાન્ય રીતે જ્યારે શેરબજાર બહુ મોંઘું થઈ જાય ત્યારે ભાવમાં મોટો ઘટાડો આવતો હોય છે. પરંતુ છેલ્લા ત્રણ વર્ષથી નિફ્ટી ઇન્ડેક્સ ઊંચા સ્તરે જ જળવાઈ રહ્યો છે. કંપનીઓનો નફો ધીમે ધીમે વધીને આ ઊંચા વેલ્યુએશનને વાજબી ઠેરવી રહ્યો છે. આ પરિસ્થિતિને અર્થશાસ્ત્રમાં "ટાઇમ કરેક્શન" કહેવામાં આવે છે, જ્યાં શેરના ભાવ ઘટવાને બદલે એક જ જગ્યાએ સ્થિર રહે છે અને નફો વધવાની રાહ જોવાય છે.
૨. ઘરેલું SIP ની પ્રચંડ લિક્વિડિટી (The SIP Liquidity Machine)
⭐ માસિક રોકાણ : માર્ચ ૨૦૨૬ સુધીમાં ભારતમાં માસિક SIP યોગદાન ₹૩૨,૦૦૦ કરોડ સુધી પહોંચી ગયું છે, જેમાં ૯.૭૨ કરોડથી વધુ સક્રિય એકાઉન્ટ્સ છે.
⭐ મ્યુચ્યુઅલ ફંડ એસેટ્સ : મ્યુચ્યુઅલ ફંડ ઇન્ડસ્ટ્રીની કુલ એસેટ્સ ₹૮૫.૭૬ લાખ કરોડ સુધી પહોંચી ગઈ છે.
⭐ વિદેશી વેચવાલી સામે ઢાલ : ૨૦૨૬માં વિદેશી રોકાણકારો (FIIs) એ આશરે ₹૨.૪ ટ્રિલિયનના શેર વેચ્યા હોવા છતાં, ભારતીય રોકાણકારોના આ નિયમિત પૈસાએ બજારને તૂટવા દીધું નથી અને તેને મજબૂતી આપી છે.
૩. બજારમાં આવતા નાણાંની બીજી બાજુ :-
સતત આવતા આ નાણાં બજારને તૂટવા તો નથી દેતા, પરંતુ તેના કારણે શેરના ભાવ વધુ પડતા મોંઘા બનેલા રહે છે. જ્યારે તમે ખૂબ ઊંચા ભાવે રોકાણ કરો છો, ત્યારે ભવિષ્યમાં મળતું વળતર ઓછું રહેવાની શક્યતા વધી જાય છે.
૪. રોકાણકારો માટે પડકાર :-
⭐ ધીમું વળતર : જો કંપનીઓનો નફો Single અથવા Low Double Digit માં વધે અને સાથે વેલ્યુએશન મલ્ટીપલ્સ ઘટે, તો ઘણા વર્ષો સુધી નિયમિત રોકાણ કરવા છતાં પોર્ટફોલિયોમાં નોંધપાત્ર વૃદ્ધિ દેખાશે નહીં.
⭐ દિશા અને ધીરજ : મારા અંગત અભિપ્રાય મુજબ લાંબા ગાળાના રોકાણકારોએ SIP બંધ કરવાની જરૂર નથી. પરંતુ એ સમજવું જરૂરી છે કે માત્ર શિસ્તબદ્ધ રોકાણ (Discipline) ઊંચા વેલ્યુએશનની અસરને સંપૂર્ણપણે નાબૂદ કરી શકતું નથી.
ટૂંક માં જોઈએ તો...
ભારતમાં SIP કલ્ચરે બજારને આંચકાઓ સામે રક્ષણ આપ્યું છે, પરંતુ હવે રોકાણકારોએ એ સ્વીકારવું પડશે કે બજારનો ગ્રોથ માત્ર આર્થિક વિકાસ પર આધારિત નથી, પણ આપણે તે ગ્રોથ માટે કેવો ભાવ (Price) ચૂકવી રહ્યા છીએ તેના પર પણ નિર્ભર કરે છે.
👉🏽 ટાઇમ કરેક્શન દરમિયાન અને વેલ્યુએશન ઊંચા હોય ત્યારે રોકાણકારે પોતાની SIP વ્યૂહરચનામાં કેવા ફેરફાર કરવા જોઈએ...?
જ્યારે શેરબજાર ઊંચા વેલ્યુએશન પર સ્થિર થઈને ટાઇમ કરેક્શનમાંથી પસાર થઈ રહ્યું હોય, ત્યારે તમારી SIP અને રોકાણ વ્યૂહરચનામાં ફેરફાર કરવો અત્યંત જરૂરી બની જાય છે. આવા સમયગાળામાં સૌથી પહેલું પગલું પોર્ટફોલિયોના એસેટ એલોકેશનને ફરીથી સંતુલિત કરવાનું છે.
જો શેરબજારમાં અપેક્ષિત વળતર ધીમું પડી રહ્યું હોય, તો તમારી નવી SIP નું કેટલુંક ભંડોળ ડેટ ફંડ્સ, લિક્વિડ ફંડ્સ કે આર્બિટ્રેજ ફંડ્સ તરફ વાળી શકાય છે, જેથી મૂડી સુરક્ષિત રહે અને વ્યાજની નિયમિત આવક મળતી રહે.
આ ઉપરાંત, મલ્ટી-એસેટ એલોકેશન ફંડ્સ પણ ખૂબ ઉપયોગી સાબિત થાય છે, કારણ કે તે ઇક્વિટી, ડેટ અને સોના વચ્ચે બજારની સ્થિતિ મુજબ આપોઆપ નાણાંની ફાળવણી બદલતા રહે છે.
બીજો મહત્વનો ફેરફાર ફંડ્સની પસંદગીમાં કરવાનો છે, જ્યાં જોખમ ઘટાડવું પ્રાથમિકતા હોવી જોઈએ. ટાઇમ કરેક્શન દરમિયાન સ્મોલ અને મિડકેપ શેરોમાં વેલ્યુએશનનું જોખમ વધારે હોય છે, તેથી નવી SIP માટે લાર્જકેપ અથવા ઇન્ડેક્સ ફંડ્સ પસંદ કરવા વધુ ડહાપણભર્યું છે. તેની સાથે જ, 'વેલ્યુ ઇન્વેસ્ટિંગ' અથવા 'ફ્લેક્સી કેપ' અભિગમ ધરાવતા ફંડ્સ પસંદ કરવા જોઈએ, જે મોંઘા શેરોથી દૂર રહીને વાજબી ભાવના શેરોમાં રોકાણ કરે છે.
જો તમારી પાસે એકસાથે રકમ (Lumpsum) રોકવા માટે પડી હોય, તો તેને એકસાથે ઇક્વિટીમાં મૂકવાને બદલે પહેલાં લિક્વિડ ફંડમાં રાખીને સિસ્ટમેટિક ટ્રાન્સફર પ્લાન (STP) દ્વારા ધીમે-ધીમે રોકાણ કરવું જોઈએ.
છેલ્લે, મિત્રો, આ સમયગાળા દરમિયાન રોકાણકારે પોતાની માનસિકતા અને અપેક્ષાઓ બદલવી પડે છે. ભૂતકાળના ૧૫ થી ૨૦ ટકા જેવા ઊંચા વળતરની અપેક્ષા રાખવાને બદલે ૮ થી ૧૦ ટકાના સિંગલ ડિજિટ વળતર માટે તૈયાર રહેવું જોઈએ. સૌથી મોટી ભૂલ નિરાશ થઈને SIP અટકાવી દેવાની છે, કારણ કે ટાઇમ કરેક્શન દરમિયાન જમા થયેલા યુનિટ્સ જ ભવિષ્યની બુલ રનમાં મોટો નફો અપાવે છે. ટૂંકમાં, લાંબા ગાળાના રોકાણકારોએ SIP બંધ કર્યા વગર ડાઇવર્સિફિકેશન વધારીને ધીરજપૂર્વક રોકાણ ચાલુ રાખવું જોઈએ.
નિખિલ ભટ્ટ
Business Editor
ઇન્વેસ્ટમેન્ટ પોઈન્ટ
Disclaimer :
Investments in the securities market are subject to market risks. All content and Index / securities mentioned are strictly for educational and journalistic purposes and do not constitute personalized buy, sell, or hold investment recommendations, Please read all related documents and full disclosures at nikhilbhatt.in before investing.