વર્તમાન કારોબારી સેશનમાં અસલ મિલકત ખરીદી અને તેના પર લાગતા કર મામલામાં સાવચેતીનો માહોલ જોવા મળ્યો છે. રજીસ્ટ્રેશન સમયે સર્કલ રેટમાં વધારો ખરીદદારી પર કરનો બોજ વધારતો હોય ત્યારે ન્યાયમંડળની રાહત કેવી રીતે મળી શકે તે મહત્વનું બની ગયું છે.
બજારના મુખ્ય પરિબળો :
એક ઘર ખરીદદારે ₹૧.૨૩ કરોડની મિલકત ખરીદવાની યોજના બનાવી હતી જેમાં ₹૯૧ લાખ એગ્રિમેન્ટની તારીખ પહેલા બેંકિંગ ચેનલ મારફત ચૂકવવામાં આવ્યા હતા. પરંતુ ૨૦૨૩માં રજીસ્ટ્રેશન સમયે સર્કલ રેટ ₹૧.૪૬ કરોડ સુધી પહોંચી ગયો હતો, જે સંજોગોમાં પ્રશ્ન ઉઠ્યો કે જો નક્કી કરેલી કિંમત કરતાં સર્કલ રેટ વધારે હોય તો કેવો કર લગાવવો યોગ્ય રહેશે?
ટેકનિકલ દૃષ્ટિકોણ :
ITAT કોલકાતા બેંચે કલમ ૫૬(૨)(ઍક્સ) અનુસાર સ્પષ્ટતા કરી કે જો ખરીદીના એગ્રિમેન્ટ પહેલા થઈ હોય અને ચુકવણી સમયસર બેંકિંગ ચેનલથી થાય તો રજીસ્ટ્રેશન સમયે વધેલા સર્કલ રેટ પ્રમાણે વધારાનું કર વસૂલવું યોગ્ય નથી. જૂના એગ્રિમેન્ટ અથવા એપ્રૂવ્ડ કિંમતનું સર્કલ રેટ માન્ય ગણવાનું ટૂંકાણ કર્યું છે.
રોકાણ રણનીતિ :
મિલકત ખરીદતા સાવચેતી રાખવી અત્યંત જરૂરી છે. દસ્તાવેજો અને ચુકવણી પુરાવા સુવ્યવસ્થિત રાખવાથી ટેક્સ સંબંધિત મુદ્દાઓ સમજાવવામાં સહાયરૂપ થાય છે. ઉછાળે નફારૂપી વેચવાલી ટાળવી અને ખરીદી સમયે યોગ્ય કિંમતનો જ સંગ્રહ કરવો આવશ્યક છે.
આ ચુકાદા હેઠળ ₹૧૧.૩૫ લાખ વધારાના કરમાં છૂટછાટ મળી અને CIT(A)નો આદેશ ન્યાયસંગત ઠરાવવામાં આવ્યો. આથી મિલકત કે લેણદેણના વ્યવહારમાં વધુ સાવચેત રહેવાની જરૂરીયાત સ્પષ્ટ થઈ છે.
આગામી સેશન્સમાં નીતિ નિર્માતાઓ લેણદેણના દસ્તાવેજોની સત્યતા અને સમયસર ચુકવણી અંગે વધુ કાર્યવાહી કરી શકે તેવો અંદાજ છે. આથી મિલકતના તમામ નાણાકીય અને કાયદાકીય ફોર્મેલિટીઓ પૂર્ણ કરવી અત્યંત મહત્વની રહેશે.
