રોકાણકાર મિત્રો, આનંદ ને…!!
ગુરુવારના રોજ ભારતીય શેરબજારમાં ભારે વેચવાલી જોવા મળી હતી. સેન્સેક્સમાં ૧,૨૦૦થી વધુ પોઈન્ટનો ઘટાડો નોંધાતા બજારમાં ગભરાટનું વાતાવરણ બન્યું હતું, જ્યારે નિફ્ટીમાં લગભગ ૪૦૦ પોઈન્ટ સુધીની નબળાઈ જોવા મળી હતી. બેન્ક નિફ્ટીમાં પણ ભારે દબાણ રહેતાં બેન્કિંગ અને નાણાકીય ક્ષેત્રના શેરો બજારના ઘટાડાનું મુખ્ય કેન્દ્ર બન્યા હતા. નિફ્ટી ૨૩,૧૦૦ની નીચે સરક્યો હતો અને સેન્સેક્સ ૭૪,૦૦૦ની નીચે જતાં વેચવાલી વધુ તીવ્ર બની હતી. આ ઘટાડો માત્ર મોટા શેરો પૂરતો મર્યાદિત રહ્યો ન હતો, પરંતુ મધ્યમ કદની અને નાના કદની કંપનીઓના શેરોમાં પણ વેચવાલી જોવા મળી હતી. બજારમાં મુખ્ય દબાણ વૈશ્વિક વ્યાજદરની ચિંતા, ઊંચા ક્રૂડ ઓઈલના ભાવ, નાણાકીય ક્ષેત્ર અંગેની નિયમનકારી ચિંતા અને ભૂરાજકીય અનિશ્ચિતતાના સંયુક્ત પ્રભાવને કારણે આવ્યું હતું.
મંદીના કારણો :-
બજારમાં ઘટાડાનું પ્રથમ મોટું કારણ અમેરિકાના ૧૦ વર્ષના સરકારી બોન્ડના વ્યાજદરમાં થયેલો ઝડપી વધારો છે. આ વ્યાજદર લગભગ ૫.૧૧ ટકા સુધી પહોંચતાં વૈશ્વિક રોકાણકારોમાં ઊંચા વ્યાજદર લાંબા સમય સુધી ચાલુ રહેવાની ચિંતા વધી છે. તેની સાથે અમેરિકામાં વ્યાજદરમાં વધુ વધારો થવાની શક્યતાએ ઉભરતા બજારોમાંથી નાણાં બહાર જવાની ચિંતા વધારી છે. બીજું મોટું કારણ ક્રૂડ ઓઈલના ભાવમાં થયેલો ઉછાળો છે. ક્રૂડ ઓઈલ ૧૦૨ ડોલર પ્રતિ બેરલની ઉપર જતાં ભારતના આયાત ખર્ચ અને મોંઘવારી અંગે ચિંતા વધી છે. ત્રીજું મહત્વનું કારણ વીમા ક્ષેત્રમાં કમિશન અને વિતરણ ખર્ચ અંગેના નવા નિયમોના પ્રસ્તાવથી બેન્કો, વીમા કંપનીઓ અને નાણાકીય કંપનીઓમાં વેચવાલી વધવી છે. આ પરિબળોને કારણે બજારમાં જોખમ લેવાની ક્ષમતા ઘટી અને નફો બુક કરવાની પ્રક્રિયા ઝડપી બની હતી.
અમેરિકાના બજારોમાં અગાઉના સત્રમાં નબળાઈ અને સરકારી બોન્ડના વ્યાજદરમાં ઉછાળાની સીધી અસર ભારતીય બજારના રોકાણકારોના મનોભાવ પર પડી છે. ઊંચા અમેરિકી વ્યાજદરના કારણે વૈશ્વિક મૂડી વધુ સુરક્ષિત સાધનો તરફ વળવાની શક્યતા વધે છે, જેના કારણે ભારત જેવા ઉભરતા બજારો પર દબાણ સર્જાય છે. મધ્યપૂર્વમાં ઈરાન અને અમેરિકા વચ્ચેનો તણાવ પણ બજાર માટે ચિંતાનો વિષય રહ્યો છે. આ તણાવને કારણે ક્રૂડ ઓઈલના પુરવઠા અંગે અનિશ્ચિતતા વધી રહી છે. જોકે એશિયાના તમામ બજારોમાં એકસરખી નબળાઈ જોવા મળી નથી અને કેટલાક બજારોમાં મર્યાદિત ખરીદી પણ જોવા મળી હતી. તેમ છતાં વૈશ્વિક સ્તરે ઊંચા વ્યાજદર, ક્રૂડ ઓઈલ અને ભૂરાજકીય જોખમોના કારણે ભારતીય બજારમાં સાવચેતીનું પ્રમાણ ઊંચું રહ્યું છે.
ભારતીય બજારને સ્થાનિક સ્તરે સૌથી મોટો આંચકો બેન્કિંગ અને નાણાકીય ક્ષેત્રના શેરોમાં થયેલી વેચવાલીથી આવ્યો છે. વીમા નિયમનકાર દ્વારા કમિશન અને વિતરણ ચૂકવણી અંગે કરવામાં આવેલા પ્રસ્તાવને કારણે વીમા કંપનીઓ તથા વીમા ક્ષેત્ર સાથે જોડાયેલી નાણાકીય કંપનીઓમાં વેચવાલી વધી હતી. બજારના મોટા વજન ધરાવતા બેન્કિંગ શેરોમાં ઘટાડો થતાં નિફ્ટી અને સેન્સેક્સ બંને પર સીધી અસર પડી હતી. રૂપિયા પર પણ ક્રૂડ ઓઈલના ઊંચા ભાવ અને અમેરિકી ચલણની મજબૂતાઈનું દબાણ રહ્યું છે. બીજી તરફ અગાઉના સત્રમાં સ્થાનિક સંસ્થાકીય રોકાણકારોની ખરીદી બજાર માટે આધારરૂપ રહી હતી. તેથી સ્થાનિક બજારમાં સંપૂર્ણપણે વેચવાલીનું એકતરફી વાતાવરણ હોવા છતાં નીચેના સ્તરે સંસ્થાકીય ખરીદી બજારને થોડો આધાર આપી શકે છે.
બેન્કિંગ અને નાણાકીય સેવાઓ ક્ષેત્રમાં સૌથી વધુ વેચવાલી જોવા મળી હતી. બેન્ક નિફ્ટીમાં ભારે ઘટાડાના કારણે મોટા ખાનગી અને જાહેર ક્ષેત્રના બેન્ક શેરોમાં નબળાઈ રહી હતી. વીમા ક્ષેત્રમાં નિયમનકારી ફેરફારના પ્રસ્તાવને કારણે વેચવાલી વધુ તીવ્ર બની હતી. નાણાકીય ક્ષેત્રની સાથે માહિતી પ્રૌદ્યોગિકી ક્ષેત્રમાં પણ વૈશ્વિક બજારોની નબળાઈના કારણે સાવચેતી જોવા મળી હતી. મધ્યમ કદની અને નાના કદની કંપનીઓમાં પણ ઘટાડો વધ્યો હતો. બીજી તરફ ઔષધિ અને કેટલીક રક્ષણાત્મક કંપનીઓમાં અન્ય ક્ષેત્રોની સરખામણીએ સ્થિરતા જોવા મળી હતી. અગાઉના સત્રની ખરીદીના કારણે ધાતુ અને મૂડીગત સાધનો સાથે જોડાયેલા કેટલાક શેરોમાં પણ પસંદગીની ખરીદી જોવા મળી હતી, પરંતુ સમગ્ર બજારની નબળી સ્થિતિને કારણે આ ખરીદી મર્યાદિત રહી હતી.
૨૩ સપ્ટેમ્બરના સત્રમાં વિદેશી સંસ્થાકીય રોકાણકારોએ રૂ.૧,૬૧૭.૪૫ કરોડની ખરીદી કરી હતી, જ્યારે સ્થાનિક સંસ્થાકીય રોકાણકારોએ રૂ.૨,૩૪૧.૪૬ કરોડની ખરીદી કરી હતી. સ્થાનિક સંસ્થાકીય ખરીદી બજાર માટે મહત્વપૂર્ણ આધારરૂપ બની રહી છે. જોકે વિદેશી રોકાણકારોના અગાઉના વેચવાલીના વલણને કારણે બજારમાં હજુ સાવચેતી યથાવત છે. આગામી દિવસોમાં બંને પ્રકારના સંસ્થાકીય રોકાણકારોના પ્રવાહ પર બજારની દિશા માટે વિશેષ નજર રહેશે.
ક્રૂડ ઓઈલ આજે પણ બજાર માટે સૌથી મહત્વપૂર્ણ જોખમી પરિબળોમાંનું એક રહ્યું છે. અગાઉના સત્રમાં ક્રૂડ ઓઈલ ૧૦૦ ડોલરની ઉપર જતાં ભારતીય બજાર પર દબાણ વધ્યું હતું. જોકે દિવસ દરમિયાન ક્રૂડના ભાવમાં થોડો ઘટાડો જોવા મળ્યો હતો, જે બજાર માટે રાહતરૂપ બની શકે છે. સોનાના ભાવમાં મજબૂતી જળવાઈ રહેતાં વૈશ્વિક રોકાણકારોમાં સુરક્ષિત રોકાણ તરફનું વલણ પણ જોવા મળે છે. જો ક્રૂડ ઓઈલમાં વધુ ઘટાડો થાય તો ભારતીય બજારને નીચેના સ્તરે આધાર મળી શકે છે.
ભાવિ દિશા :-
આગામી દિશા માટે નિફ્ટીનું ૨૩,૦૦૦ અને સેન્સેક્સનું ૭૩,૫૦૦નું સ્તર મહત્વપૂર્ણ રહેશે. જો આ આધારસ્તરો જળવાઈ રહે તો ઘટાડા પછી નીચલા સ્તરે ખરીદીનો પ્રયાસ થઈ શકે છે. પરંતુ ૨૩,૦૦૦ની નીચે સતત વેચવાલી અને ૭૩,૫૦૦ની નીચે સેન્સેક્સ રહે તો વધુ નબળાઈનું દબાણ વધી શકે છે. ઊંચા અમેરિકી બોન્ડ વ્યાજદર, ક્રૂડ ઓઈલના ભાવ અને બેન્કિંગ-વીમા ક્ષેત્રની સ્થિતિ આગામી ચાલ નક્કી કરનારા મુખ્ય પરિબળો રહેશે. સંસ્થાકીય ખરીદી વધે અને વૈશ્વિક બજારોમાં સ્થિરતા આવે તો બજારમાં પુનઃપ્રાપ્તિનો પ્રયાસ પણ જોવા મળી શકે છે.
By Ravi Bhatt – SEBI Registered Research Analyst – INH000012591 | Disclaimer – https://www.capsavaj.com/policies
All content and securities mentioned are strictly for illustration and are not buy, sell, or hold recommendations.
Investments in the securities market are subject to market risks, Carefully read and agree to all disclaimers and related documents on www.nikhilbhatt.in before investing.
