SEBI દ્વારા શોર્ટ સેલિંગની પ્રક્રિયાને સરળ બનાવવા માટે એક મહત્વપૂર્ણ યોજના ઘડવામાં આવી રહી છે. આ યોજના હેઠળ, શેર ઉધાર લેવા અને આપવા માટે લાયક સ્ટોક્સની સંખ્યા લગભગ બમણી કરવામાં આવશે અને કોલેટરલની જરૂરિયાતોમાં પણ ઘટાડો કરવામાં આવશે.
બજારના મુખ્ય પરિબળો :
ભારતમાં ડેરિવેટિવ્ઝ માર્કેટમાં રોકાણકારોનું જોખમ ઘણું વધારે છે. SEBI ના જણાવ્યા અનુસાર, ડેરિવેટિવ્ઝમાં ટ્રેડ કરતા લગભગ ૯૦% રિટેલ રોકાણકારોને નુકસાન થાય છે. આથી, કેશ ઇક્વિટી માર્કેટને મજબૂત કરવા માટે આ પગલાં લેવામાં આવી રહ્યા છે. હાલમાં NSE માં લગભગ ૨,૬૦૦ કંપનીઓ લિસ્ટેડ છે, પરંતુ માત્ર ૧૭૬ શેરો જ ઉધાર લેવા માટે લાયક છે. આ સંખ્યા વધારવાથી લિક્વિડિટી વધશે અને રોકાણકારો માટે નવી તકો ઊભી થશે.
ટેકનિકલ દૃષ્ટિકોણ :
શેરની લાયકાત માટે લિક્વિડિટી, ટ્રેડિંગ વોલ્યુમ અને ડેરિવેટિવ્ઝ એક્સપોઝરને મુખ્ય માપદંડ માનવામાં આવશે. ઉદાહરણ તરીકે, કોઈપણ સ્ટોક માટે છેલ્લા છ મહિનામાં સરેરાશ માસિક ટર્નઓવર ઓછામાં ઓછું ૧ બિલિયન રૂપિયા હોવું જરૂરી છે. આ ઉપરાંત, કોલેટરલની જરૂરિયાતોમાં પણ ઘટાડો કરવામાં આવી શકે છે, જે અત્યારે ભારતમાં ૧૩૦% જેટલી છે, જ્યારે વૈશ્વિક સ્તરે તે લગભગ ૧૦૦% છે.
ભાવિ દિશા :
આ યોજનાની અંતિમ વિગતો આ વર્ષના અંત સુધીમાં જાહેર કરવામાં આવી શકે છે. આ ફેરફારોથી કેશ માર્કેટમાં રોકાણ વધવાની અને ડેરિવેટિવ્ઝમાં વધતા જોખમને મર્યાદિત કરવાનો પ્રયાસ કરવામાં આવશે. આગામી દિવસોમાં બજારમાં લિક્વિડિટી વધતા નવા વલણ જોવા મળી શકે છે.
