વિદેશમાં પગાર કમાવતા અને ભારતમાં ટેક્સ રેસિડન્ટ ગણાતા અનેક ભારતીય પ્રોફેશનલ્સ માટે ફોરેન ટેક્સ ક્રેડિટ (FTC) સંબંધિત નિયમોમાં તાજેતરના બદલાવ મહત્વપૂર્ણ સાબિત થઈ રહ્યા છે. ડબલ ટેકસેશનથી રાહત આપવા ઘડાયેલા આ નિયમો હવે વધુ સ્પષ્ટ અને પાલનમાર્ગી બનતા જઈ રહ્યા છે, જેના કારણે પગારદારોમાં સાવચેતીનો માહોલ યથાવત રહ્યો છે.
FTC એટલે કે વિદેશમાં ભરેલો ટેક્સ ભારતમાં ક્રેડિટરૂપે સ્વીકારવાનો નિયમ. પરંતુ પ્રક્રિયા, સમયમર્યાદા અને જરૂરી દસ્તાવેજોના અભાવે ઘણીવાર ધોવાણ સર્જાતું રહે છે. તાજેતરના સુધારો પછી આ પ્રક્રિયામાં મર્યાદિત સહેલાઈ જોવા મળી રહી છે.
બજારના મુખ્ય પરિબળો :
વિદેશમાં કાર્યરત ભારતીય પગારદારો માટે મુખ્ય પડકાર છે – ભારતના ફાઈનાન્શિયલ યર અને વિદેશી ટેક્સ યર વચ્ચેનો સમયગાળાનો તફાવત. આ મિસમેચને કારણે ઇનકમ ટેક્સ રિટર્ન (ITR) ફાઈલ કરતી વખતે withholding આધારિત અંદાજી માહિતી આપવી પડે છે. ઘણીવાર વિદેશી ટેક્સના અંતિમ આંકડા મોડા મળતા હોવાથી સુધારેલી રિટર્ન ફાઈલ કરવાની ફરજ પડે છે. Form 67 સંબંધિત દસ્તાવેજોની માંગ અને તેની ઇ-વેરિફિકેશનની સમસ્યાઓ હજુ પણ પગારદારો માટે વધારાનો ભાર બની રહે છે.
૨૦૨૨માં સુધારેલા રૂલ ૧૨૮ મુજબ Form 67 હવે એસેસમેન્ટ યર પૂર્ણ થાય ત્યાં સુધી ફાઈલ કરી શકાય છે, જે પગારદારો માટે મર્યાદિત રાહત લાવતું જોવા મળ્યું છે. કેટલાક ટ્રિબ્યુનલ ચુકાદાઓમાં પણ ઉલ્લેખ કર્યો છે કે જો અન્ય તમામ શરતો પૂર્ણ કરવામાં આવી છે તો Form 67 મોડું ફાઈલ થવાથી FTC નકારી શકાય નહીં.
ટેકનિકલ દૃષ્ટિકોણ :
ટેકનિકલ ચાર્ટ મુજબ FTC લાભ મેળવવા માટે Form 67નું ડિજિટલ વેરિફિકેશન અને વિદેશી ટેક્સ પેમેન્ટના પુરાવાનું મજબૂત આધાર રાખવું આવશ્યક છે. દસ્તાવેજોમાં બ્રેકડાઉન જણાય તો FTC ક્લેઇમ પર સાવચેતીના સંકેત દેખાશે. withholding અને અંતિમ એસેસમેન્ટ વચ્ચે તફાવત હોય તો તેને આગળના તબક્કાએ સમાયોજિત કરવું ફરજિયાત છે.
Finance Bill ૨૦૨૬ અનુસાર સુધારેલી ITRની સમયમર્યાદા ૯ મહિના થી વધારી ૧૨ મહિના કરી દેવામાં આવી છે, જે પગારદારો માટે એક બુલિશ બાયસરૂપ સકારાત્મક સંકેત છે.
રોકાણ રણનીતિ :
FTC ક્લેઇમ કરતી વખતે તમામ જરૂરી દસ્તાવેજો પૂરાવા સાથે જોડવા જરૂરી છે. ઉછાળે નફારૂપી વેચવાલી જેવી ઉતાવળ ન કરવી. ઘટાડે તબક્કાવાર ખરીદીની જેમ, ક્લેઇમ માટે જરૂરી ફાઈલિંગ અને દસ્તાવેજ અપડેટ પણ તબક્કાવાર કરવું યોગ્ય માનવામાં આવે છે. વિદેશી ટેક્સ યર પૂર્ણ થયા બાદ અંતિમ આંકડાઓ પ્રાપ્ત થતાં સુધારેલી ITR ફાઈલ કરવાની પોઝિશન જાળવવી સમજદારીપૂર્ણ રહેશે.
ભાવિ દિશા :
આગામી દિવસોમાં FTC સંબંધિત નિયમોમાં વધુ પારદર્શિતા અને સુવિધા આવવાની શક્યતા છે. નવા Income-tax Act ૨૦૨૫ અને Draft Rules ૨૦૨૬ હેઠળ વિદેશમાં કમાતા પગારદારોને સ્પષ્ટ માર્ગદર્શન મળશે. હાલ Form 67ની ઇ-વેરિફિકેશન સમસ્યાઓ મર્યાદિત સ્તરે યથાવત છે, પરંતુ સત્તાવાળાઓ તબક્કાવાર સુધારા તરફ આગળ વધી રહ્યા છે.
