વર્તમાન કારોબારી સેશનમાં ભારતીય નાણાકીય સિસ્ટમમાં FCNR(B) સ્કીમ દ્વારા સક્રિય પ્રવૃત્તિ જોવા મળી રહી છે. માત્ર ૩ મહિનામાં $૧૨૭ બિલિયન જેટલા ડિપોઝિટ મળતાં, SBI રિસર્ચનો અંદાજ છે કે આ યોજનાથી ભારતીય બેંકો અને RBIને કુલ ₹૫.૫ લાખ કરોડનું ન્યુતિકાલિક નફો થશે.
બજારના મુખ્ય પરિબળો :
FCNR(B) ડિપોઝિટમાં વધારો ભારતીય બેંકિંગ સિસ્ટમ માટે ₹૨૫ લાખ કરોડ જેટલો વધારેલો ક્રેડિટ પૂરતો લાવે શકે છે. સરેરાશ વ્યાજદીઠ ૭.૫% હોવાને કારણે બેંકોને અંદાજે ₹૧ લાખ કરોડનું નફો વર્ષે થશે, જે ૫ વર્ષમાં ₹૫ લાખ કરોડ સુધી પહોંચવાની શક્યતા છે. આ ઉપરાંત, અરબડોલરના વિશ્વમાં મૂડી નફા અને હેજિંગ ખર્ચ બાદ RBIનું નેટ નફો ₹૫૦,૦૦૦ કરોડની આસપાસ રહેશે.
સેક્ટર દૃષ્ટિકોણ :
આ સ્કીમથી બેંકો અને નાણાકીય ક્ષેત્ર મજબૂતી પામશે અને ક્રેડિટ ગ્રોથને યથાવત વધારવામાં મદદ મળશે. RBIના $૧૦૦ બિલિયન રોકાણ પર ૪% કેમીક ભેટવાની શક્યતા સાથે આ પ્રગતિ નાણાકીય સ્થિરતા માટે મહત્વપૂર્ણ રહેશે. આ પ્રવાહથી બેંકો અને ફાઇનાન્સિયલ ઈન્સ્ટિટ્યુશન્સ માટે વ્યાપાર વધારવાની અનુકૂળતા ઊભી થશે.
ટેકનિકલ દૃષ્ટિકોણ :
FCNR(B) ડિપોઝિટમાં બદલાવ સાથે એક્ઝેન્ચેન્જ રેટમાં લાભદાયક સ્થિતિ દેખાઈ રહી છે, કારણ કે RBIએ રૂપિયાના હેજિંગ વ્યવસ્થાથી જોખમ ઘટારવાનું સફળ આયોજન કર્યું છે. આથી ચલણમાં ઉતાર-ચઢાવ હોવા છતાં RBI અને બેંકો માટે નુકસાનની શક્યતા ઓછી છે અને નફાકારક રહેવાની અપેક્ષા યથાવત છે.
ભાવિ દિશા :
આંદોલન તરફ સાવધાની સાથે જોતા, FCNR(B) ડિપોઝિટમાં વધારો ભારતીય નાણાકીય બજારમાં મજબૂત સેક્ટર તરીકે રહેશે. ક્રેડિટ ગ્રોથ વધારો ઉદ્યોગો અને ગ્રાહકક્ષેત્રમાં સક્રિયતા લાવશે. બેંકો તબક્કાવાર ખરીદી સાથે વિસ્તાર કરશે અને RBIનું નાણાકીય મજબૂતી યથાવત રહેશે.
નવા નિયમો અને વૈશ્વિક બજાર પર અસરકારી નીતિઓ સાથે રોકાણકારોએ નફારૂપી વેચવાલી અને તબક્કાવાર ખરીદી પર ધ્યાન આપવા જરૂર છે, જેથી સાવચેતીનો માહોલ જાળવવામાં આવે.
