રોકાણકાર મિત્રો, આનંદ ને…!!
ભારતીય શેરબજારમાં શરૂઆતથી જ ભારે વેચવાલી જોવા મળી હતી. સેન્સેક્સમાં શરૂઆતના તબક્કે લગભગ ૭૦૦ પોઈન્ટ સુધીનો ઘટાડો નોંધાયો હતો, જ્યારે નિફ્ટી પણ મહત્વપૂર્ણ સ્તરોની નીચે સરક્યો હતો.બજારના તમામ ૧૬ મુખ્ય ક્ષેત્રોમાં ઘટાડો જોવા મળ્યો હતો. આજની ભારે નબળાઈ પાછળનું મુખ્ય કારણ પશ્ચિમ એશિયામાં અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે વધેલો સૈન્ય તણાવ અને તેના પરિણામે કાચા તેલના ભાવમાં તીવ્ર વધારો છે. બ્રેન્ટ કાચું તેલ લગભગ ૯૫.૪ – ૯૫.૬ ડોલર પ્રતિ બેરલ સુધી પહોંચતા ભારતના આયાત ખર્ચ, ફુગાવો અને રૂપિયા ઉપર દબાણ અંગે ચિંતા વધી છે. વૈશ્વિક બોન્ડ બજારમાં પણ વેચવાલી વધતાં અમેરિકાના ૧૦ વર્ષના બોન્ડની ઉપજ ૪.૮૧% સુધી પહોંચી છે. ઊંચી બોન્ડ ઉપજ અને મોંઘું કાચું તેલ બંને ભારતીય શેરબજાર માટે નકારાત્મક સંકેત છે.
સેન્સેક્સમાં શરૂઆતથી જ આક્રમક વેચવાલી જોવા મળી હતી. બેન્કિંગ, ઓટો, ફાર્મા અને અન્ય મોટા શેરોમાં દબાણને કારણે સૂચકાંકમાં ૭૦૦ પોઈન્ટ સુધીની શરૂઆતની નબળાઈ જોવા મળી. રોકાણકારો હાલમાં જોખમ ઘટાડવા તરફ વળ્યા હોવાથી લાર્જકેપ શેરોમાં પણ વેચવાલીનું દબાણ વધ્યું છે.આ સ્થિતિમાં બજારની આંતરિક પહોળાઈ નબળી રહી છે, કારણ કે વેચવાલી માત્ર થોડા શેરો પૂરતી મર્યાદિત નથી પરંતુ વ્યાપક ક્ષેત્રોમાં ફેલાઈ છે. તેથી આજનું સત્ર સામાન્ય નફાવસૂલી કરતાં વધુ ગંભીર વૈશ્વિક જોખમ પ્રતિબિંબિત કરે છે.
નિફ્ટી ફ્યુચરમાં પણ શરૂઆતથી જ વેચવાલીનું દબાણ રહ્યું છે. ઊંચા કાચા તેલના ભાવ અને વૈશ્વિક બજારોમાં નબળાઈને કારણે વેપારીઓ નવી ખરીદીની સ્થિતિ બનાવવામાં સાવચેતી રાખી રહ્યા છે.ફ્યુચર્સ બજારમાં હાલ મુખ્ય ધ્યાન ખુલ્યા બાદના ભાવની સ્થિરતા, વેચવાલીનું પ્રમાણ અને શોર્ટ કવરિંગ ઉપર રહેશે. જો નીચલા સ્તરે સંસ્થાકીય ખરીદી સક્રિય થાય તો દિવસ દરમિયાન અસ્થિર સુધારો જોવા મળી શકે છે, પરંતુ વૈશ્વિક સમાચાર નકારાત્મક રહે તો વેચવાલી ફરી ઝડપી બની શકે છે.
ભારતીય અર્થતંત્ર માટે ઘરેલુ માંગ, બેન્કિંગ વ્યવસ્થામાં વધેલી પ્રવાહિતા અને સ્થાનિક સંસ્થાકીય રોકાણકારોની ખરીદી સકારાત્મક આધાર છે. ૩૧ ઓગસ્ટે બેન્કિંગ સિસ્ટમમાં પ્રવાહિતા ₹૬.૬૫ લાખ કરોડ સુધી પહોંચી હતી, જે મે ૨૦૨૨ પછીનું ઊંચું સ્તર છે. આ સ્થાનિક નાણાકીય પરિસ્થિતિ માટે સકારાત્મક પરિબળ છે. જોકે, આજે વૈશ્વિક પરિબળો સ્થાનિક સકારાત્મક પરિબળો ઉપર હાવી રહ્યા છે. કાચા તેલના ભાવમાં વધારો ભારતના વેપાર ખાધ, ફુગાવો અને રૂપિયા ઉપર દબાણ વધારી શકે છે. ભારતીય રૂપિયો પણ ઊંચા કાચા તેલ અને અમેરિકન બોન્ડ ઉપજના કારણે દબાણ હેઠળ રહેવાની શક્યતા છે.
આજના બજાર માટે સૌથી મોટું નકારાત્મક પરિબળ અમેરિકા-ઈરાન વચ્ચે વધેલો તણાવ છે. અમેરિકાની ઈરાન સામેની સૈન્ય કાર્યવાહી બાદ ઈરાન તરફથી પ્રતિક્રિયાના કારણે પશ્ચિમ એશિયામાં અનિશ્ચિતતા વધી છે. આ પરિસ્થિતિએ વૈશ્વિક ઊર્જા પુરવઠા અંગે ચિંતા વધારી છે અને તેના કારણે કાચા તેલના ભાવમાં ઉછાળો આવ્યો છે. આ ઉપરાંત અમેરિકન અને અન્ય વૈશ્વિક બોન્ડની ઉપજમાં વધારો, ડોલરની મજબૂતી અને વૈશ્વિક શેરબજારોમાં નબળાઈએ ઉભરતા બજારોમાં જોખમ ઘટાડવાની ભાવના વધારી છે. ઊંચી બોન્ડ ઉપજ વિદેશી રોકાણકારો માટે જોખમમય બજારોની તુલનામાં વિકસિત બજારોને વધુ આકર્ષક બનાવી શકે છે.
આજે ઇન્ફોર્મેશન ટેક્નોલોજી, બેન્કિંગ, ફાઇનાન્શિયલ સર્વિસિસ, ઓટો, ફાર્મા, રિયલ્ટી, મેટલ અને ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર સેક્ટરમાં વેચવાલીનું દબાણ જોવા મળ્યું હતું. કાચા તેલના ભાવમાં વધારાને કારણે ઓઇલ એન્ડ ગેસ સિવાય ઊર્જા ખર્ચથી અસરગ્રસ્ત ક્ષેત્રોમાં સાવચેતી વધી શકે છે.ફાર્મા અને એફએમસીજી જેવા રક્ષણાત્મક સેક્ટરમાં પણ બજારવ્યાપી વેચવાલીના કારણે દબાણ જોવા મળ્યું છે. પાવર અને કેપિટલ ગુડ્સ સેક્ટરમાં પણ શરૂઆતના તબક્કે નફાવસૂલી જોવા મળી શકે છે. એકંદરે આજે કોઈ મુખ્ય સેક્ટર સંપૂર્ણપણે વેચવાલીથી બચી શક્યું નથી.
મંદીના કારણો :-
આજની ભારે નબળાઈનું સૌથી મોટું કારણ કાચા તેલના ભાવમાં તીવ્ર વધારો છે. બ્રેન્ટ કાચું તેલ ૯૫ ડોલરથી ઉપર પહોંચતા ભારતના આયાત ખર્ચ અને ફુગાવા અંગે ચિંતા વધી છે. બીજું મોટું કારણ અમેરિકા-ઈરાન વચ્ચે વધેલો ભૂરાજકીય તણાવ છે. જો સંઘર્ષ લાંબો ચાલે અથવા ઊર્જા પુરવઠામાં વિક્ષેપ સર્જાય તો કાચા તેલમાં વધુ વધારો થઈ શકે છે.
તેની સાથે વૈશ્વિક બોન્ડ ઉપજમાં વધારો, ડોલરની મજબૂતી, વિદેશી રોકાણકારોની અગાઉની વેચવાલી અને વ્યાપક સેક્ટરલ વેચવાલી બજાર માટે વધારાનું દબાણ ઊભું કરી રહી છે. ઓગસ્ટમાં FIIએ ભારતીય શેરોમાં આશરે ₹૭,૯૮૬ કરોડની ચોખ્ખી વેચવાલી કરી હતી, જ્યારે DIIએ આશરે ₹૪,૫૮૯ કરોડની ચોખ્ખી ખરીદી કરી હતી. આ દર્શાવે છે કે સ્થાનિક સંસ્થાકીય રોકાણકારો વિદેશી વેચવાલીનો એક ભાગ શોષી રહ્યા છે. જોકે જો વૈશ્વિક જોખમ વધે અને FIIની વેચવાલી સતત રહે તો DIIની ખરીદી છતાં સૂચકાંકો ઉપર દબાણ ચાલુ રહી શકે છે.
ભાવિ દિશા :-
આજના સત્રમાં ભારતીય શેરબજારનું ટૂંકા ગાળાનું વલણ નકારાત્મક અને અત્યંત અસ્થિર રહેવાની શક્યતા છે. બજારની દિશા હવે માત્ર સ્થાનિક કોર્પોરેટ પરિણામો અથવા ટેકનિકલ પરિબળોથી નક્કી નહીં થાય, પરંતુ મુખ્યત્વે કાચા તેલ, અમેરિકા-ઈરાન તણાવ, વૈશ્વિક બોન્ડ ઉપજ, ડોલર અને FII પ્રવાહ ઉપર આધારિત રહેશે.જો પશ્ચિમ એશિયામાં તણાવ ઓછો થાય અને કાચા તેલના ભાવમાં ઘટાડો આવે તો હાલની ભારે વેચવાલી બાદ તીવ્ર શોર્ટ કવરિંગ અને નીચલા સ્તરે ખરીદી જોવા મળી શકે છે. બીજી તરફ કાચા તેલમાં વધુ ઉછાળો અને વૈશ્વિક બજારોમાં વધુ ઘટાડો થાય તો ભારતીય બજારમાં વેચવાલીનો બીજો તબક્કો આવી શકે છે.તેથી હાલના તબક્કે બજારમાં આક્રમક ખરીદી કરતાં રોકડ વ્યવસ્થાપન, ગુણવત્તાસભર શેરોમાં પસંદગીયુક્ત અભિગમ અને ઊંચી અસ્થિરતાને ધ્યાનમાં રાખીને તબક્કાવાર ખરીદી વધુ યોગ્ય દેખાય છે. અમેરિકા-ઈરાન તણાવ અને કાચા તેલના ભાવ આગામી સત્રોમાં બજારની દિશાના સૌથી મોટા નિર્ણાયક પરિબળ રહેશે. જો આ બંનેમાં રાહત આવે તો હાલની નબળાઈમાંથી ઝડપી સુધારો શક્ય છે, પરંતુ તણાવ વધે તો બજારમાં વધુ અસ્થિરતા અને વેચવાલીનું જોખમ રહેશે.
By Ravi Bhatt – SEBI Registered Research Analyst – INH000012591 | Disclaimer – https://www.capsavaj.com/policies
All content and securities mentioned are strictly for illustration and are not buy, sell, or hold recommendations.
Investments in the securities market are subject to market risks, Carefully read and agree to all disclaimers and related documents on www.nikhilbhatt.in before investing.
