ઇરાન સંઘર્ષ શરૂ થયા બાદ દેશમાં ફોરેક્સ રિઝર્વ્સમાં લગભગ ૩૮ અબજ ડોલરનો ઘટાડો નોંધાયો છે. તેમ છતાં ભારતના રિઝર્વ્સ રૂપીના ઘટાડા સામે મજબૂત સાબિત થઈ રહ્યા છે. અર્થશાસ્ત્રીઓ માનતા છે કે હાલની પરિસ્થિતિ ૨૦૧૩ના સમયગાળા કરતાં વધુ સ્થિર છે.
સરકાર દ્વારા વધતા દબાણ વચ્ચે સોના અને ચાંદીના આયાત શુલ્કમાં વધારો કરવામાં આવ્યો છે. ત્યારબાદ વડાપ્રધાન દ્વારા ફોરેક્સ બચત અંગેની અપીલને કારણે દેશની બાહ્ય સ્થિતિ અને આયાત વ્યવહાર ફરી ચર્ચામાં આવ્યા છે.
બજારના મુખ્ય પરિબળો :
ઇરાન સંઘર્ષ પછી પણ ફોરેક્સ રિઝર્વ્સમાં ઘટાડો યથાવત રહ્યો છે, પરંતુ અર્થશાસ્ત્રીઓનું માનવું છે કે હાલના રિઝર્વ્સ અર્થતંત્ર માટે મજબૂત કવચ સમાન છે. ભારતીય રિઝર્વ બેંક પાસે હાલ આશરે ૬૯૦ અબજ ડોલરના રિઝર્વ્સ છે. વિશ્લેષકોના મત મુજબ આશરે ૧૫૦ અબજ ડોલર સુધીનો ઉપયોગ થયા બાદ જ ૨૦૧૩ જેવી ગંભીર પરિસ્થિતિ સર્જાઈ શકે છે.
વિદેશી મૂડીપ્રવાહમાં ઘટાડો અને ક્રૂડ ઓઈલના ઊંચા ભાવને કારણે સાવચેતીનો માહોલ યથાવત છે. છતાં દેશનું કેપિટલ ફ્લો બેલેન્સ અને ટૂંકાગાળાના દેવું-ટુ-રિઝર્વ્સનું પ્રમાણ હાલ વધુ સંતુલિત છે.
ટેકનિકલ દૃષ્ટિકોણ :
ફોરેક્સ રિઝर्व્સના દબાણ વચ્ચે ભારતીય રૂપીમાં વોલેટિલિટી જોવા મળી રહી છે. હાલ રૂપી એશિયામાં સૌથી નબળી કરન્સી પૈકી એક ગણાઈ રહી છે અને ડોલર સામે લગભગ ૬ ટકા સુધીનો ઘટાડો નોંધાયો છે. ટેકનિકલ ચાર્ટ મુજબ રૂપી માટે રેઝિસ્ટન્સ અને સપોર્ટ લેવલ્સ બંને મહત્વના સ્તરે છે.
રિઝર્વ બેંક દ્વારા કરાયેલા ડેરિવેટિવ કમિટમેન્ટ્સ (લગભગ ૧૦૩ અબજ ડોલર) ટૂંકાગાળાનું દબાણ વધારી શકે છે, જોકે રિઝર્વ્સની સર્વિસિંગ ક્ષમતા હજી મજબૂત ગણાય છે.
ભાવિ દિશા :
૨૦૧૩ના ટેપર ટેન્ટ્રમ સમયગાળા દરમિયાન ભારતનું ઈમ્પોર્ટ કવર ૭ મહિનાથી નીચે ઉતર્યું હતું, જ્યારે હાલના અંદાજ મુજબ ઈમ્પોર્ટ કવર લગભગ ૯ મહિના આસપાસ છે. વિશ્લેષકોના મત મુજબ ૨૦૨૭ સુધી એ ધીમે ધીમે ૮ મહિના નજીક રહી શકે છે, જે સ્થિરતાનું સૂચક છે.
અર્થશાસ્ત્રીઓ માને છે કે ફોરેક્સ રિઝર્વ્સની સ્થિતિ મજબૂત છે અને મર્યાદિત દબાણ વચ્ચે અર્થતંત્ર બુલિશ બાયસ સાથે આગળ વધી રહ્યું છે. વૈશ્વિક અનિશ્ચિતતા છતાં ભારતનું ફિસ્કલ અને બાહ્ય ખાધનું સંતુલન સંભાળી શકાય તેવી સ્થિતિમાં છે.
રોકાણ રણનીતિ :
રૂપીમાં વોલેટિલિટી યથાવત રહેવાની શક્યતા હોવાથી સાવચેતી જરૂરી છે. ઉછાળે નફારૂપી વેચવાલી અને ઘટાડે તબક્કાવાર ખરીદી જેવી રણનીતિ રોકાણકારો માટે યોગ્ય રહી શકે છે. ક્રૂડ ઓઈલના ભાવ અને વૈશ્વિક સમાચાર આગામી દિવસોમાં કરન્સી માર્કેટની દિશા નક્કી કરશે.
