વર્તમાન કારોબારી સેશનમાં કેન્દ્ર સરકારે એફડીઆઈ સંબંધિત બે મહત્વના સુધારો જાહેર કર્યા છે, જેના કારણે રોકાણકાર વર્ગમાં સાવચેતીનો માહોલ યથાવત રહ્યો છે. કમજોર રૂપિયાની વચ્ચે વિદેશી મૂડીપ્રવાહ વધારવાનો પ્રયાસ સ્પષ્ટ દેખાઈ રહ્યો છે.
ચીન સહિત સરહદી દેશોથી આવતા એફડીઆઈ માટે છેલ્લા છ વર્ષથી લાગુ પ્રતિબંધિત નીતિમાં ફેરફાર કરતાં હવે ૧ મે થી ૧૦% સુધીના ચાઈનીઝ હોલ્ડિંગ ધરાવતી કંપનીઓ ઓટોમેટિક રૂટ દ્વારા રોકાણ કરી શકશે. હોલ્ડિંગ ૧૦%થી વધુ હોય તો મંજૂરી પ્રક્રિયા યથાવત રહેશે.
બજારના મુખ્ય પરિબળો :
વિદેશી પ્રાઈવેટ એક્વિટી ફંડ્સ સહિતના વૈશ્વિક નિવેશકોની ચિંતા બાદ સરકારે ‘સિગ્નિફિકન્ટ બેનિફિશિયલ ઓનરશીપ’ની મર્યાદા ૧૦% પર જાળવી રાખી છે. જોકે નિયમોમાં સ્પષ્ટ રજૂઆત કરવામાં આવી છે કે ચીન, હોંગકોંગ અથવા ભારત સાથે જમીની સરહદ ધરાવતા અન્ય દેશોમાં રજીસ્ટર્ડ એકમોને આ છૂટ લાગુ નહીં પડે.
એડિબી, એનડિબી અને એઆઈઆઈબી જેવી મલ્ટીલેટરલ બેંકોને કોઈ એક દેશના એકમ તરીકે ગણવામાં નહીં આવે, એટલે આવા સંસ્થાગત રોકાણ પર પ્રતિબંધ લાગુ નહિ થાય. તે સાથે જ તેલ ક્ષેત્રમાં ભાગીદારી હકોના હસ્તાંતરણને પણ હવે એફડીઆઈ તરીકે ગણવામાં આવશે.
સેક્ટર દૃષ્ટિકોણ :
ઇન્સ્યોરન્સ સેક્ટરમાં ૧૦૦% એફડીઆઈની મંજૂરી આપવામાં આવી છે, જેમાં બ્રોકર, ત્રીજા પક્ષ એડમિનિસ્ટ્રેટર્સ અને કોર્પોરેટ એજન્ટ્સનો સમાવેશ થાય છે. જોકે, એલઆઈસી માટે ઓટોમેટિક રૂટ દ્વારા માત્ર ૨૦% સુધીની મર્યાદા જ રહેશે. સેક્ટરમાં આવનારા દિવસોમાં વોલેટિલિટી યથાવત રહેવાની શક્યતા છે, કારણકે રોકાણકારો નવા નિયમોના પ્રભાવનું મૂલ્યાંકન કરશે.
ઇન્સ્યોરન્સ કંપનીઓમાં ચેરમેન અથવા એમડી અને સીઈઓ ભારતીય નાગરિક હોવો આવશ્યક રાખતા સરકારએ કન્ટ્રોલ સ્ટ્રક્ચર અંગે સ્પષ્ટતા આપી છે.
ભાવિ દિશા :
આગામી દિવસોમાં એફડીઆઈ સંબંધિત આ ફેરફારો મૂડીપ્રવાહમાં મર્યાદિત પરંતુ મજબૂત સહાય આપી શકે છે. વૈશ્વિક જીઓપોલિટિકલ પરિસ્થિતિ અને ચલણ બજારમાંની વોલેટિલિટી રોકાણકાર મનોદશા પર અસર કરશે. સરકારના તાજેતરના સુધારોને કારણે નાણાકીય અને ઇન્સ્યોરન્સ ક્ષેત્રમાં પસંદગીયુક્ત પ્રવાહ જોવા મળી શકે છે.
વિદેશી ફંડ્સ માટે ઓટોમેટિક રૂટનો ઉછાળો ભવિષ્યમાં બ્રેકઆઉટ સર્જી શકે, પરંતુ માર્કેટને સ્થિર ક્લોઝિંગ અને નીતિ સ્પષ્ટતાની રાહ જોવી પડશે.
