વર્તમાન કારોબારી સેશનમાં મ્યુચ્યુઅલ ફંડ રોકાણકારો માટે વધુ વિવિધીકરણ અંગે ચર્ચા વધતી જઈ રહી છે. ઘણા રોકાણકારો વધુ ફંડ ઉમેરવાથી જોખમ ઘટે છે એવું માને છે, પરંતુ નિષ્ણાતો કહે છે કે અતિ વિવિધીકરણથી પોર્ટફોલિયોની મજબૂતી ઘટી શકે છે અને રિટર્ન યથાવત રહે તેના બદલે નબળા બની શકે છે.
મોટા ભાગના રોકાણ નિષ્ણાતોનું માનવું છે કે ૪ થી ૬ ફંડનું સંયોજન પૂરતું ગણાય છે. ૧૦ કે તેથી વધુ ફંડ ઉમેરતા પોર્ટફોલિયો જટિલ બને છે અને નિયંત્રણ રાખવું મુશ્કેલ બને છે.
બજારના મુખ્ય પરિબળો :
નિષ્ણાતો મુજબ વધુ ફંડ રાખવાથી પોર્ટફોલિયોનું વિતરણ અતિ વિખરાઈ જાય છે. ઘણા મોટા-કેપ અને ફ્લેક્સી-કેપ ફંડમાં સમાન ક્વોલિટી સ્ટૉક હોય છે, જેના કારણે ઓવરલેપિંગ વધી જાય છે. પરિણામે રિટર્ન ઘટે છે અને ખર્ચ વધે છે, કારણ કે દરેક સ્કીમનું અલગ ખર્ચાનુદાન હોય છે.
આ ઉપરાંત હાલના બજારમાં વોલેટિલિટી યથાવત હોવાથી પોર્ટફોલિયો રિવ્યુ અને રિબેલેન્સિંગ મુશ્કેલ બની જાય છે. આવી સ્થિતિમાં સાવચેતી રાખીને પસંદગીયુક્ત પોઝિશન જાળવવું રોકાણકાર માટે યોગ્ય માનવામાં આવે છે.
સેક્ટર દૃષ્ટિકોણ :
વિશ્લેષકો સૂચવે છે કે પોર્ટફોલિયોમાં વિવિધ સેક્ટરનો સમાવેશ જરૂરી છે, પરંતુ અતિશય સ્કીમ ઉમેરવાથી સેક્ટર-વાઈઝ સપોર્ટ લેવલ અને રેઝિસ્ટન્સ ઓળખવું મુશ્કેલ બને છે. મોટા-કેપ, ફ્લેક્સી-કેપ, મિડકેપ, ગોલ્ડ અને મલ્ટિ-એસેટ ફંડ જેવી ૫ મુખ્ય કેટેગરી સાથે રોકાણકાર યોગ્ય વિવિધીકરણ મેળવી શકે છે.
ટેકનિકલ દૃષ્ટિકોણ :
ટેકનિકલ ચાર્ટ મુજબ પોર્ટફોલિયો રેન્જ બાઉન્ડ રહે તે માટે ફંડ વિતરણ સંતુલિત હોવું જરૂરી છે. ઓવર-વિવિધીકરણ બ્રેકડાઉન તરફ દોરી શકે છે, કારણ કે કોઈ એક ફંડમાંથી મજબૂત ક્લોઝિંગનું યોગદાન ઓછું રહે છે.
મોટા-કેપ ફંડમાં આશરે ૫૦ થી ૬૦ ટકાનું વજન રાખવું ઉચિત ગણાય છે, જ્યારે ફ્લેક્સી-કેપ અને મિડકેપ ફંડ વૃદ્ધિના તબક્કામાં સંતુલન આપે છે. ગોલ્ડ અને મલ્ટિ-એસેટ ફંડ પણ મર્યાદિત જોખમ સાથે સ્થિરતા પૂરી પાડે છે.
રોકાણ રણનીતિ :
નિષ્ણાતો સલાહ આપે છે કે ૪ થી ૬ ફંડનું કૉમ્બિનેશન સૌથી વ્યવહારુ ગણાય છે. ઉદાહરણ તરીકે Nifty ૫૦ ઈન્ડેક્સ ફંડ, મોટા-કેપ ફંડ, ફ્લેક્સી-કેપ ફંડ, મિડકેપ ફંડ અને બેલેન્સ્ડ અથવા શોર્ટ-ડ્યુરેશન ડેટ ફંડનો સંતુલન યોગ્ય રહે છે.
ઉછાળે નફારૂપી વેચવાલી અને ઘટાડે તબક્કાવાર ખરીદીના અભિગમથી રોકાણકાર લાંબા ગાળે પોર્ટફોલિયો સ્થિર રાખી શકે છે. વધુ ફંડ ઉમેરવાથી clutter વધે છે, તેથી ઓવર-વિવિધીકરણ ટાળવું યોગ્ય રહેશે.
ભાવિ દિશા :
આગામી દિવસોમાં મ્યુચ્યુઅલ ફંડ બજારમાં વોલેટિલિટી યથાવત રહી શકે છે. તેથી રોકાણકારોએ ક્વોલિટી ફંડમાં પસંદગીયુક્ત રીતે પોઝિશન લઇને પોર્ટફોલિયોને સરળ અને મજબૂત રાખવું જોઈએ.
