ભારતના ટ્રાન્સપોર્ટેશન ફ્યુઅલ ક્ષેત્રમાં વર્ષ ૨૦૨૬ ના બીજા ભાગ માટે ડિમાન્ડ ગ્રોથમાં નોંધપાત્ર ઘટાડાનો અંદાજ મૂકાયો છે. વધતા ફ્યુઅલ ભાવ, સરકારના બચત અભિયાન અને રૂપિયામાં ઘટાડાને કારણે વપરાશ પર દબાણ યથાવત છે.
કંપનીના લીડ એનાલિસ્ટ મુજબ દેશમાં રિફાઇન્ડ પ્રોડક્ટ્સની વાર્ષિક ડિમાન્ડ ગ્રોથ પહેલાના અંદાજની સરખામણીએ લગભગ ૩૯ ટકા ઘટીને ૭૮ કેબીડી સુધી પહોંચી છે.
પેટ્રોલ–ડીઝલના ભાવમાં ૧૫ મે પછી ત્રણ તબક્કામાં આશરે ₹૫ પ્રતિ લિટરનો વધારો થતાં વપરાશ ધીમું પડ્યું છે.
બજારના મુખ્ય પરિબળો :
અહેવાલ અનુસાર પેટ્રોલ ડિમાન્ડમાં સૌથી મોટો ઘટાડો નોંધાયો છે. પેટ્રોલનો વાર્ષિક ગ્રોથ અંદાજ ૬૩ કેબીડીમાંથી ઘટીને ૩૮ કેબીડી રહ્યો છે. કમ્યુટિંગમાં ઘટાડો, વિકેન્ડ–મુસાફરીમાં નબળાઈ અને સરકારના ફ્યુઅલ બચત અભિયાનને કારણે વપરાશ દબાણ હેઠળ છે.
ડીઝલ ડિમાન્ડમાં પણ આશરે ૨૦ કેબીડીનો ઘટાડો નોંધાયો છે. જેટ ફ્યુઅલ ડિમાન્ડ ગ્રોથ પણ ૧૧ કેબીડીમાંથી ઘટીને ૬ કેબીડી રહ્યો છે, જે હવાઈ મુસાફરીમાં મર્યાદિત વોલેટિલિટી સૂચવે છે.
ટેકનિકલ દૃષ્ટિકોણ :
ટેકનિકલ ચાર્ટ મુજબ રૂપિયામાં સતત ઘટાડો અને ક્રૂડના ઊંચા ભાવ દેશની ફ્યુઅલ કિંમતો પર વધારાનો દબાણ બનાવે છે. હાલ પેટ્રોલનો સરેરાશ ભાવ ₹૧૦૩ છે, જ્યારે બ્રેકઈવન ભાવ ₹૧૨૫ આસપાસ મનાય છે. ડીઝલનો હાલનો સ્તર ₹૯૪ છે, જે બ્રેકઈવન સ્તર ₹૧૧૫–₹૧૨૦ કરતાં ઘણો ઓછો છે.
આ સ્થિતિમાં પીએસયુ ફ્યુઅલ રિટેલર્સને નફારૂપી વેચવાલી કરવાની તક ન મળી રહી અને નુકસાન યથાવત છે. અહેવાલ મુજબ ભાવ સુધારામાં વિલંબને કારણે દરરોજ આશરે ₹૧૦૦૦ કરોડનું નુકસાન નોંધાતું હતું.
ભાવિ દિશા :
આગામી દિવસોમાં સરકાર માટે ફ્યુઅલ ભાવમાં ઘટાડો કરવો મુશ્કેલ બની શકે છે, જો ક્રૂડ ભાવમાં ઘટાડો ન થાય અથવા રૂપિયા સ્થિર ન થાય. રશિયન ડિસ્કાઉન્ટેડ ક્રૂડ સપ્લાયનો આધાર યથાવત છે, પરંતુ ભૂરાજકીય વોલેટિલિટી બજારને રેન્જ બાઉન્ડ રાખી શકે છે.
હાલ પોલિસીમેકરોનું ધ્યાન મોંઘવારી નિયંત્રણ, ફોરેક્સ સ્થિરતા અને સપ્લાય સિક્યોરિટી જાળવી રાખવા પર કેન્દ્રિત છે. તેથી, ફ્યુઅલ ડિમાન્ડ ગ્રોથમાં ઘટાડો આગામી ત્રિમાસિકમાં પણ યથાવત રહે તેવી શક્યતા નકારી શકાય નહીં.
