ભારતના મુખ્ય શહેરોમાં મિક્સ્ડ-યૂઝ ડેવલપમેન્ટની માંગ સતત વધી રહી છે, ખાસ કરીને લક્ઝરી સિટી હોટેલ્સ માટે. ગ્રાન્ડ હાયાત ગુરગાંવ જેવા પ્રોજેક્ટ્સ હવે સ્વયંસંપૂર્ણ કોમર્શિયલ ઝોન બની રહ્યા છે, જ્યાં રિટેલ, કેફે, રેસ્ટોરન્ટ્સ અને ઓફિસ ટાવર્સનું એકીકૃત માળખું મજબૂત દેખાઈ રહ્યું છે.
ડેવલપર્સનું માનવું છે કે આવા ઇન્ટિગ્રેટેડ પ્રોજેક્ટ્સ હોટેલ બિઝનેસમાં રહેલી વોલેટિલિટી દરમ્યાન જોખમનું વિતરણ કરવામાં મદદરૂપ બન્યાં છે.
બજારના મુખ્ય પરિબળો :
મહાનગરોમાં જમીનની મર્યાદિત ઉપલબ્ધતા અને ઊંચા ખર્ચને કારણે ડેવલપર્સ મિક્સ્ડ-યૂઝ મોડેલ તરફ આગળ વધી રહ્યા છે. આ મોડેલ રિટેલ અને ઓફિસમાંથી મળતી સ્થિર આવકને કારણે હોટેલ સેક્ટરમાં ઘટાડો આવતાં પણ બેલેન્સ જાળવે છે. અચિન ખન્ના (Hotelivate) અનુસાર, આવા પ્રોજેક્ટ્સની માંગ આગામી દિવસોમાં વધુ વધતી દેખાશે.
ફિનિક્સ મિલ્સ (મુંબઈ), એરરસિટી (દિલ્હી), યુબી સિટી (બેંગલુરુ) અને માઇન્ડસ્પેસ (હૈદરાબાદ) જેવા પ્રોજેક્ટ્સ પહેલેથી જ મજબૂત ફૂટફોલ સાથે આ મોડેલને સફળ બનાવી રહ્યા છે.
સેક્ટર દૃષ્ટિકોણ :
લક્ઝરી હોટેલો માટે મિક્સ્ડ-યૂઝ ડેવલપમેન્ટ્સ પસંદગીયુક્ત રીતે સૌથી અસરકારક મોડેલ તરીકે ઉભરી રહ્યા છે. VR બેંગલુરુ અને થ્રી સિક્સટી વેસ્ટ (મુંબઈ) જેવા પ્રોજેક્ટ્સે ઓફિસ ટાવર્સ અને રિટેલ સાથેનું સંકલન બુલિશ બાયસ સાથે મજબૂત બનાવ્યું છે. SAMHI Hotels હાલમાં હૈદરાબાદમાં નવું પ્રોજેક્ટ વિકસાવી રહી છે અને ગુરગાંવમાં Good Earth City Centre ખાતે Holiday Inn Expressનું સંચાલન કરે છે.
સેક્ટરના નિષ્ણાતોનું માનવું છે કે આવા પ્રોજેક્ટ્સ કૉન્ફરન્સ, F&B અને કોર્પોરેટ બુકિંગમાંથી મળતા આવક સ્ત્રોતો દ્વારા વધુ સ્થિરતા પ્રદાન કરે છે.
ભાવિ દિશા :
HVS Anarockના પ્રમુખ મન્દીપ લંબા અનુસાર ઊંચી ડેન્સિટી ધરાવતા શહેરી વિસ્તારોમાં મિક્સ્ડ-યૂઝ મોડેલ આગામી દિવસોમાં વધુ ઝડપથી આગળ વધશે. બ્રાન્ડેડ હોટેલો સાથે જોડાયેલા રિટેલ અને ઓફિસ કોમ્પ્લેક્સ પ્રોજેક્ટની દ્રશ્યતા અને મૂલ્ય બંનેમાં વધારો લાવશે.
ટેકનિકલ ચાર્ટ મુજબ, રિયલ એસ્ટેટ સેક્ટરમાં મજબૂત પોઝિશન ધરાવતી કંપનીઓ આ સેગમેન્ટમાં રેઝિસ્ટન્સ તોડીને બ્રેકઆઉટ કરી શકે છે, જો કે સેક્ટરમાં વોલેટિલિટી યથાવત રહેવાની શક્યતા છે. ઉછાળે નફારૂપી વેચવાલી અને ઘટાડે તબક્કાવાર ખરીદીનો વલણ ડેવલપર્સ માટે ચાલુ રહેશે.
એકંદરે જોતા, મિક્સ્ડ-યૂઝ પ્રોજેક્ટ્સ ભારતીય હોટેલ ઉદ્યોગના વિકાસમાં કેન્દ્રસ્થાન તરીકે ઝડપથી ઉભરી રહ્યા છે.
